II OZ 914/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1088/23 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi H.B. i A. B. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z dnia 11 lutego 2022 r. nr XXXV/494/22 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 3. zwrócić W.P. ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1088/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku W. P., odmówił dopuszczenia go do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi H. B. i A. B. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z dnia 11 lutego 2022 r. nr XXXV/494/22 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu wsi Gowidlino. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał m.in., że przepis art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczy spraw rozstrzyganych w toku administracyjnego postępowania, toczącego się na podstawie przepisów k.p.a. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym, a przede wszystkim przepis prawa miejscowego lub uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego. Zażaleniem W. P. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: art. 33 § 1 w zw. z art. 33 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) w zw. z art. 94 ust. 1 u.s.g.; art. 33 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 17 u.p.z.p. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. akt II OZ 577/24, "czy art. 33 § 2 p.p.s.a. daje podstawę dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę rady gminy innego podmiotu aniżeli wnoszący skargę na tę uchwałę". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. W związku z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15 grudnia 2025 r. uchwały w sprawie o sygn. II OPS 1/25 ustała przyczyna zawieszenia postępowania, dlatego na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. należało podjąć zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 1 postanowienia. Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ono na uwzględnienie. Podstawę odmowy dopuszczenia W. P. do udziału w sprawie ze skargi H. B. i A.B. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z dnia 11 lutego 2022 r. nr XXXV/494/22 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w charakterze uczestnika postępowania było uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że art. 33 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności – nie ma zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym, a przede wszystkim przepis prawa miejscowego lub uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe zdaniem Sądu pierwszej instancji oznacza, że art. 33 § 2 p.p.s.a. nie daje wnioskodawcy uprawnień uczestnika postępowania w niniejszym postępowaniu sądowym, niezależnie od tego, czy posiada on interes prawny w tej sprawie. Ze stanowiskiem tym w świetle podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z 15 grudnia 2025 r., sygn. akt II OPS 1/25, nie można się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 15 grudnia 2025 r., II OPS 1/25, stwierdził, że "art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, podjętą na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. z 2024 r., poz. 195), osoby, która nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie tej uchwały, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jak też organizacji społecznej nie powołującej się na własny interes prawny, lecz zgłaszającej udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy przedmiotu jej statutowej działalności". Wprawdzie samo przywołane powyżej rozstrzygnięcie podjętej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się ściśle do skarg na uchwały o zezwoleniu na realizację inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących, podjętych na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, to jednak jak wynika z uzasadnienia tej uchwały, rozstrzygnięcie to wyprowadzono z ogólnej konkluzji, że cyt. "występujące w art. 33 § 2 p.p.s.a. pojęcie "postępowanie administracyjne" trzeba rozumieć, jako postępowanie prowadzone przez organ administracji w każdej sprawie, w której działanie organu administracji podlega zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.". Tym samym zgodnie z treścią powyższej uchwały, art. 33 § 2 p.p.s.a., wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, może być podstawą dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (stanowiącej akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), osoby, która nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym podjęcie tej uchwały, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. W związku z powyższym, mając na względzie, że Sąd pierwszej instancji przyjmując błędną wykładnię art. 33 § 2 p.p.s.a. uchylił się od oceny istnienia po stronie W.P. interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania celem rozpatrzenia powyższej kwestii, o czym orzeczono jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od zażalenia (pkt 3) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.