II OZ 905/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. L. i M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 197/14 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi B. L. i M. L. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 12 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. L. i M. L. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku. Pismem z 12 lutego 2015 r., doprecyzowanym pismem z 25 marca 2015 r., skarżący zwrócili się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 8 maja 2015 r. W dniu 16 lipca 2015 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli pismo datowane 13 lipca 2015 r. zatytułowane "uzupełnienie skargi kasacyjnej". W treści tego pisma pełnomocnik strony wskazał, że popiera i podtrzymuje zarzuty i wywody zawarte w piśmie z 12 lutego 2015 r. złożonym w dniu 16 lutego 2015 r. będącym - w jego ocenie - skargą kasacyjną. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 197/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę kasacyjną. Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z 12 lutego 2015 r., doprecyzowanym pismem z 25 marca 2015 r. wnieśli o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z 12 lutego 2015 r. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej 8 maja 2015 r. Natomiast skarga kasacyjna od ww. wyroku została złożona w Sądzie w dniu 16 lipca 2015 r. Prowadzi to do stwierdzenia, że powyższy środek zaskarżenia został złożony po terminie do jej wniesienia, albowiem upłynął on w dniu 9 czerwca 2015 r. Oceny dochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zmienia, w ocenie Sądu, twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że pismo z 13 lipca 2015r. jest tylko uzupełnieniem skargi kasacyjnej, tj. skargi sformułowanej w piśmie z 12 lutego 2015 r., złożonej w Sądzie dniu 16 lutego 2015 r. Pozostaje to w sprzeczności z wcześniejszymi oświadczeniami skarżącej, która w piśmie z 25 marca 2015 r. wyjaśniła, że pismo z 12 lutego 2015 r. nie jest skargą kasacyjną. Ponadto wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku, od którego nie doręczono stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem, czyniłoby skargę kasacyjną niedopuszczalną. Zażaleniem B. L. i M. L. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 34 p.p.s.a., art. 35 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 243 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i: a) rozpoznanie sprawy na rozprawie dn. 12 lutego 2015 r. bez udziału profesjonalnego pełnomocnika i reprezentowania przed tym Sądem, a tym samym ograniczanie skarżącym prawa do sądu oraz wynikającego z niego prawa do pomocy prawnej, pomimo że skarżącym został wyznaczony profesjonalny pełnomocnik z urzędu (adwokat), który nie stawił się na wyznaczony termin rozprawy oraz braku odroczenia przez Sąd terminu rozprawy; b) brak pouczenia skarżących po rozpoznaniu sprawy występujących bez profesjonalnego pełnomocnika pomimo jego wyznaczenia o możliwości złożenia środka zaskarżenia. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że rozprawa w dniu 12 lutego 2015r. nie powinna się odbyć z uwagi na nieobecność wyznaczonego skarżącym pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu orzeczenia znajduje się ponadto, zdaniem skarżących, zapis, że sędzia pouczyła ich, że powinni być z adwokatem. Zdaniem skarżących takiego pouczenia na rozprawie sędzia im nie udzielił. Podkreślono także, że upływ terminu do wniesienia skargi nie powinien się zakończyć do czasu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej dnia 8 maja 2015 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem stronie 9 czerwca 2015 r. Wniesienie przez skarżących skargi kasacyjnej w dniu 16 lipca 2015 r. nastąpiło więc z uchybieniem terminu. Zasadnie w tych okolicznościach Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił przedmiotową skargę kasacyjną. Podkreślenia wymaga przy tym, że słusznie Sąd I instancji pismo skarżących z dnia 13 lipca 2015 r. (nadane 16 lipca 2015 r.) zakwalifikował jako skargę kasacyjną od wyroku z 12 lutego 2015 r. a nie jako uzupełnienie skargi kasacyjnej z dnia 12 lutego 2015 r. Pismem z 12 lutego 2015 r. skarżący nie wnieśli bowiem skargi kasacyjnej od wydanego w tym samym dniu wyroku - był to jedynie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co skarżący potwierdzili w piśmie z dnia 25 marca 2015 r. (k. 161). Za niezrozumiałe i nie znajdujące potwierdzenia w aktach sprawy uznać należy podniesione w zażaleniu zarzuty. Skarżącym nie został bowiem wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu. Co więcej - przed rozpoznaniem na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. przedmiotowej skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego skarżący w ogóle nie wnosili o przyznanie im prawa pomocy w postaci ustanowienia takiego pełnomocnika. Późniejsze złożenie przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymało też biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Określony w art. 177 § 1 p.p.s.a. 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, nie podlega więc skróceniu ani przedłużeniu, możliwe było natomiast jego przywrócenie na zasadach ogólnych, przy czym, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca nie wnosiła o jego przywrócenie. Jedynie na marginesie podnieść należy, że wprawdzie art. 177 § 6 p.p.s.a., po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), stanowi, iż w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie, to jednak przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie bowiem może on być stosowany wyłącznie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, skarżący zostali też pouczeni - zarówno na rozprawie (co znajduje swoje odzwierciedlenie w protokole, k. 50-51) jak i przy doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 181) - o sposobie i terminie zaskarżenia wydanego w ich sprawie wyroku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.