II OZ 861/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy Jaktorów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt VII SO/Wa 4/24 o wymierzeniu Wójtowi Gminy Jaktorów grzywny w wysokości 1500 zł za nieprzekazanie w terminie skargi A.S., wraz z aktami sprawy, na bezczynność Wójta Gminy Jaktorów w przedmiocie udostępnienia akt postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 28 marca 2024 r., sygn. VII SO/Wa 4/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Wójtowi Gminy Jaktorów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), grzywnę w wysokości 1500 zł za nieprzekazanie w terminie skargi A.S., wraz z aktami sprawy, na bezczynność Wójta Gminy Jaktorów w przedmiocie udostępnienia akt postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że 10 marca 2024 r. Wójt Gminy Jaktorów przekazał skargę wnioskodawcy z 23 października 2023 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia akt postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 23 sierpnia 2017 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SAB/Wa 54/24. Sąd ustalił, że wnioskodawca w ciągu 2 dni złożył do Wójta Gminy Jaktorów 4 skargi do sądu administracyjnego, organ natomiast prawidłowo przekazał jedynie jedną z nich i tylko w stosunku do niej prawidłowo udzielił odpowiedzi na skargę. Odnośnie skargi z 23 października 2023 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia akt postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 23 sierpnia 2017 r. wskazał, że nie została ona przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy w ustawowym terminie, który upłynął 22 listopada 2023 r. Wymagane przez ustawodawcę dokumenty, w tym w szczególności odpowiedź na skargę, zostały przekazane do Sądu dopiero 10 marca 2024 r., tj. ponad 3 miesiące po upływie ustawowego terminu na ich przekazanie. Sąd nie miał zatem wątpliwości, że zwłoka organu w realizacji jego ustawowych obowiązków i to w sprawie, która dotyczy skargi na bezczynność, przesądza o zasadności rozpatrywanego wniosku. Sąd uznał, że dla uniknięcia podobnych uchybień w przyszłości, wystarczające będzie wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1500 zł, tj. w wysokości nieprzekraczającej 5% maksymalnej kwoty grzywny. Zażalenie na to postanowienie wniósł Wójt Gminy Jaktorów zarzucając niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., bowiem okoliczności sprawy pokazują, że organ administracji poprzez błędne wydrukowanie i przesłanie do WSA w Warszawie wydruku skargi (wraz z pozostałymi trzema wydrukami skarg) przy piśmie z 10 listopada 2023 r., VII SO/Wa 35/23, nie miał na celu lekceważenia wnioskodawcy (skarżącego), wymiaru sprawiedliwości czy też celowego wprowadzania w błąd sądu lub skarżącego, ale wynikało raczej z nieznajomości problematyki stosowania art. 12b § 4 w zw. z § 2 p.p.s.a., gdyż wszystkie cztery skargi A.S. wniesione w dniach 23-24 października 2023 r. na bezczynność organu, zostały wniesione na elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji (na omyłkowe połączenie czterech skarg w jedną sprawę VII SAB/Wa 202/23 organ nie miał wpływu); 2. pominięcie przez sąd wojewódzki tego, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, sąd może zastosować, ale nie ma takiego obowiązku i powinien mieć na uwadze powody niewykonania obowiązku przez organ administracji, gdyż skarżący złożył wiele skarg drogą elektroniczną w tej samej sprawie administracyjnej dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości o nr ewid. [...] obręb [...], gm. J., co spowodowało niezamierzone błędy organu w przekazaniu skarg do sądu; 3. zastosowaniu nieproporcjonalnej wysokości grzywny (1500 zł) do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż zaniechanie organu sprowadzało się do przekazanie skargi w niewłaściwej formie, a nie nieprzekazania w ogóle i mogło być usunięte w postępowaniu naprawczym, przy czym wezwanie w tej sprawie organ otrzymał dopiero pismem z 31 stycznia 2024 r. i wówczas organ obowiązek swój wykonał poprawnie, zaś ukaranie grzywnami po 1500 zł za każdą z czterech nieprawidłowo przekazanych skarg da kwotę 6.000 zł (np. w sprawie VII SO/Wa 35/23 sąd wojewódzki nałożył grzywnę 1.500 zł za nieprzekazanie innej skargi z 24 października 2023 r.). Postanowieniem z dnia 24 lipca 2024 r., sygn. VII SO/Wa 4/24, Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia. W piśmie z dnia 16 listopada 2024 r. o oddalenie zażalenia wniósł A.S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że skarga A.S. z 23 października 2023 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia akt postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 23 sierpnia 2017 r. nie została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Została przekazana dopiero w dniu 10 marca 2024 r., a więc z ponad 3 miesięcznym opóźnieniem. Skoro opóźnienie zostało stwierdzone i jest niekwestionowane, ponadto wpłynął wniosek o wymierzenie organowi grzywny, Sąd wojewódzki był uprawniony do wymierzenia Wójtowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji Wójt wskazał, że powodem niedochowania ustawowego terminu przekazania skargi wraz z aktami sprawy było przede wszystkim błędne wydrukowanie i przesłanie do WSA w Warszawie wydruku skargi (wraz z pozostałymi trzema wydrukami skarg), które wynikało raczej z nieznajomości problematyki stosowania art. 12b § 4 w zw. z § 2 p.p.s.a., gdyż wszystkie cztery skargi A.S. wniesione w dniach 23-24 października 2023 r. na bezczynność organu zostały wniesione na elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji. Wskazać należy, że na identyczne okoliczności powoływał się organ w innych sprawach, których również wymierzono mu grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., również z wniosków A.S. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 24 lipca 2024 r., o sygn. II OZ 347/24 i 353/24, odnosząc się do nich wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a.. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Dlatego też stwierdzić obecnie należało, że przyczyna uchybienia terminu w przekazaniu skargi wraz aktami sprawy nie ma wpływu na wymierzenie grzywny, co najwyżej może mieć znaczenie dla jej wysokości. Argumentacja zażalenia nie mogła prowadzić zatem do jego uwzględniania. Sąd wojewódzki również prawidłowo uzasadnił, dlaczego wymierzył grzywnę w wysokości 1500 zł. Skoro ustawodawca w art. 154 § 6 p.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, to wymierzona kwota grzywny mieści w tych widełkach i została orzeczona raczej w dolnej stawce. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, by była ona zbyt dolegliwa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.