II OZ 856/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. O. oraz J. S. i I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1061/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg M. O. oraz J. S. i I. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.398.2023.KZ w przedmiocie przywrócenia należytego stanu technicznego budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1061/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. O. oraz J. S. i I. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2024 r. w przedmiocie przywrócenia należytego stanu technicznego budynku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 18 lipca 2024 r. M. O. (dalej: skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika oraz pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. J. S. i I. S. (dalej: skarżący) wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2024 r. w przedmiocie przywrócenia należytego stanu technicznego budynku. W skargach zarówno M. O. reprezentowanego przez pełnomocnika jak i J. S. i I. S. zostały złożone wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących I. S. i J. S. do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Poinformowano, że zgodnie z niniejszą regulacją wymagane jest wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla wnioskodawcy, które są następstwami bezpośrednio związanymi z wykonaniem zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Wyznaczono termin 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pismem z dnia 12 września 2024 r. (data wpływu do Sądu) skarżący I. S. i J. S. wskazali, że bez zobowiązania M. O. i jego rodziców do dopuszczenia ich do granicznej ściany od strony budynku i posesji przy ul. L. ... zaskarżona decyzja jest dla nich "awykonalna". Podnieśli, że prace wskazane w zaskarżonej decyzji prace powinny być już dawno wykonane przez niego zgodnie z wydanymi i zignorowanymi przez niego decyzjami. Ponadto zaznaczyli, że bez wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji po wykonaniu wskazanych w niej prac skarga stanie się bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na regulację art. 61 § 3 p.p.s.a. Dalej zaznaczył, że pełnomocnik skarżącego M. O. wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W skardze pełnomocnik skarżącego M. O. powołał stosowny przepis, ale zaznaczył jedynie, że wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Skarżący J. S. i I. S. uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazali jedynie, że bez wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji po wykonaniu wskazanych w niej prac skarga stanie się bezprzedmiotowa również nie przywołując żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu pozostałe argumenty podniesione w piśmie z dnia 12 września 2024 r. (data wpływu do Sądu) dotyczyły skargi, a nie zaś uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd zaznaczył, że argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Zdaniem Sądu nie wykazano ani nie uprawdopodobniono, aby okoliczności sytuacji skarżących zarówno M. O. jak i I. S. i J. S. spełniały zakres co najmniej jednej z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena tak skonstruowanych wniosków, nie dawała Sądowi podstaw do wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej czynności, albowiem nie wykazano na ile odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności wpłynie na sytuację stron w kontekście następstw o jakich mowa w powołanym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności pozostaje niezależne od zasadności samej skargi, na tym etapie postępowania zaskarżona czynność nie podlega bowiem kontroli sądowoadministracyjnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli M. O., J. S. i I. S.. J. S. i I. S. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że nie mają dostępu do miejsca wykonania nakazanych robót W zażaleniu M. O. zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niesłuszne i błędne zastosowanie w istniejącym stanie faktycznym sprawy i niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy wykonanie decyzji w przedmiocie robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny zawsze łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków szczególnie biorąc pod uwagę, iż decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych robót nie precyzuje kto jakie roboty winien wykonać, - art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, w tym wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych oraz argumentów podniesionych w skardze, w sytuacji gdy z dokumentów tych jednoznacznie wynika, iż w stanie faktycznym sprawy przewrócenie stanu poprzedniego w razie uznania w wyniku kontroli sądowej, że nałożenie także na skarżącego obowiązków objętych zaskarżoną Decyzją nie odpowiada prawu, może być znacznie utrudnione, co wypełnia jedną z przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej do momentu prawomocnego zakończenia sprawy. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia "do czasu rozstrzygnięcia zażalenia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd Wojewódzki wyjaśnił prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z uwagi na tak sformułowane przesłanki art. 61 § 3 p.p.s.a. zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki, że w złożonych wnioskach nie przedstawiono okoliczności, które uzasadniały przyznanie ochrony tymczasowej do czasu zakończenia postępowania sądowego. Wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 czerwca 2024 roku, którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin realizacji zobowiązania oraz utrzymał w mocy, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego, decyzję organu pierwszej instancji - w pozostałym zakresie - tj. zamurowania szczelnie zaślepionego otworu okiennego zlokalizowanego na strychu budynku oraz przemurowania pęknięć i naprawę zarysowań w ścianie wspólnej przez np. iniekcje kompozycjami cementowo-polimerowymi w poziomie piwnic i strychu. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że wynikający z ostatecznej decyzji zakres prac budowlanych nie jest tego rodzaju, aby mógł wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu I. S. i J. S., brak porozumienia osób zobowiązanych do wykonania przedmiotowej decyzji oraz ewentualne trudności w rozliczeniu kosztów wykonania robót, nie stanowią o spełnieniu warunków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Również w zażaleniu M. O. nietrafnie podniesiono argument, że wykonanie decyzji w przedmiocie robót budowlanych zawsze łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rzecz w tym, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest o "znacznej szkodzie" oraz "trudnych do odwrócenia skutków", a takie okoliczności w niniejszej sprawie nie występują. Jeszcze raz podkreślić należy, że udzielenie ochrony tymczasowej zastrzeżone jest do sytuacji wyjątkowych, a zatem nie można zakładać automatycznego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tylko dlatego, iż dotyczy ona wykonania robót budowlanych. Nieskuteczny jest też zarzut podniesiony w zażaleniu M. O., że trudności w wykonaniu decyzji wynikają z niejednoznacznej treści wydanych w sprawie decyzji. Kwestionowanie prawidłowości decyzji objętej skargą nie może stanowić przesłanki do wstrzymania jej wykonania, bowiem na tym etapie postępowania Sąd bada wyłącznie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto zaznaczyć należy, że decyzja organu nakazująca skarżącym usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny budynku. Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest m.in. utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, jak i bezpieczeństwu mienia. Ze względu więc na przedmiot sprawy i brak przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. słusznie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażaleń na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5