II OZ 855/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt II SO/Lu 3/26 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie z wniosku E.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 grudnia 2025 r., znak: SKO.41/3371/Ll/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. sprostować zaskarżone postanowienie w jego komparycji oraz uzasadnieniu w ten sposób, że w miejsce oznaczenia nazwiska strony jako "E.M." powinno być "E.M."; 2. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 maja 2026 r. sygn. akt II SO/Lu 3/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Lublinie, odmówił E.M. (oczywiście błędnie określając drugi człon nazwiska strony; skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (SKO) z 31 grudnia 2025 r., znak: SKO.41/3371/Ll/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi w terminie. WSA w Lublinie stwierdził, że powodem przywrócenia terminu do złożenia skargi nie może być oczekiwanie skarżącej na przyznanie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd pierwszej instancji podniósł, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa i może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając niesłuszne działanie sądu. Zdaniem skarżącej nie uchybiła ona żadnemu terminowi na wniesienie skargi, a opóźnienie wynika z nieznajomości przepisów prawa i oczekiwania na udzielenie pomocy przez zawodowego prawnika. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143, Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z art. 87 § 1 Ppsa wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw, czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć (por. postanowienie NSA z 30 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 227/18). Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. W przedmiotowej sprawie, skarżąca odbierając decyzję SKO z 31 grudnia 2025 r., została pouczona o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Każda decyzja administracyjna, stosownie do przepisu art. 107 § 1 pkt 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2025, poz. 1691, K.p.a.) zawiera takie pouczenie. Skarżącej znana była treść pouczenia. Wiedziała zatem, jakie warunki formalne powinna spełnić skarga, gdzie powinna być skierowana i w jakim terminie wniesiona od otrzymania decyzji. Zachowanie terminu do wniesienia skargi wymagało faktycznego zastosowania się do pouczenia, stanowiącego element składowy decyzji SKO. Instytucja przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, uregulowana w art. 243- 245 Ppsa, nie powoduje wstrzymania biegu terminu do wniesienia skargi. Sąd pierwszej instancji w związku z powyższym, procedował prawidłowo. Skarżąca w swoim wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła w sposób dostateczny powodów niezłożenia skargi w terminie. Zaskarżona decyzja SKO została doręczona wnioskodawczyni 12 stycznia 2026 r., a termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie 11 lutego 2026 r. Sąd a quo słusznie zauważył, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wymaga skorzystania z pełnomocnika profesjonalnego. Skarżąca mogła samodzielnie sporządzić i wnieść skargę do sądu administracyjnego, co w końcu uczyniła, lecz po terminie, składając skargę jako uzupełnienie braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Oczekiwanie na pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przed wniesieniem skargi, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą niedochowanie terminu do wniesienia skargi. Nawet zakładając, że sprawa jest skomplikowana i wymaga złożonej analizy prawnej, sama skarga do sądu administracyjnego wymaga spełnienia jedynie minimalnych wymogów formalnych (art. 46 i art. 57 Ppsa). Pismo takie może sporządzić każda osoba, niezależnie od jej wiedzy prawnej, czego dowodzi fakt, że skarżąca ostatecznie sporządziła skargę samodzielnie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. O sprostowaniu oczywistej omyłki w nazwisku strony w zaskarżonym postanowieniu orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i § 3 w zw. z art. 166 Ppsa.