II OZ 849/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 877/17 o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał na wniosek A. Z. wykonanie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W ocenie Sądu I instancji skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Opuszczenie przez nią i jej małoletnie dzieci terytorium Polski przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonej decyzji pozbawi ją prawa do sądu, a w przypadku udzielenia ochrony sądowej będzie ona iluzoryczna. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji pomimo braku wykazania przez skarżącą którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucił również brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia konkretnych okoliczności faktycznych przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). W rozpoznawanej sprawie uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu przed wydaniem przez Sąd wyroku, w przypadku korzystnego orzeczenia, będzie powodowało istotne trudności związane z dokończeniem procedury w zakresie ochrony międzynarodowej. Wykonanie decyzji uniemożliwi skarżącej dochodzenie swych praw w oparciu o niniejszą skargę. Podniosła także, że konieczność opuszczenia przez nią Polski, z uwagi na jej złą sytuację materialną, uniemożliwi jej ewentualny powrót w przypadku uwzględnienia skargi. Ponadto, natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca wskazała na fakt, że decyzja obejmuje również jej małoletnie dzieci. Dlatego w ocenie skarżącej, która powołuje się na art. 6 ust.2 Konwencji o prawach dziecka przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 roku (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz 2000 r. nr 2, poz. 11) - państwo nie może naruszać praw dziecka ze względu na brak uregulowania sytuacji pobytowej jego rodziców ani przerzucić swoich zobowiązań w całości na rodziców dziecka, lecz jest zobowiązane do podjęcia działań, które zabezpieczą prawa dziecka znajdującego się na terytorium danego państwa. Organ w zażaleniu wskazał, że Sąd I instancji uzasadniając postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób do powyższej argumentacji. Sąd ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ wyjazd skarżącej z małoletnimi dziećmi z Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłoby ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nawet jeśli Sąd I instancji nie poddał wnikliwej i krytycznej ocenie okoliczności wskazanych przez stronę, nie przytaczając ich treści w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do argumentów w zażaleniu podnoszonych przez organ w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w dniu [...] stycznia 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał wobec męża skarżącej odrębną decyzję nr [...] orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. o zobowiązaniu go do powrotu. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ustalił, że mąż skarżącej wniósł skargę na tę decyzję, która została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod o sygn. akt IV SA/Wa 876/17. W skardze do Sądu I instancji wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji wniosek ten uwzględnił i postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r., wydanym w oparciu o art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że postanowienie z 12 maja 2017 r. wydane w sprawie męża skarżącej – z uwagi na brak wniesienia środka zaskarżenia w zakreślonym do tego terminie – jest prawomocne. Skutki udzielenia mężowi skarżącej ochrony tymczasowej rozciągają się na całe postępowanie sądowe, które jest w toku. W związku z powyższym pomimo tego, że skarżąca wraz mężem i małoletnimi dziećmi prowadzi w Polsce życie rodzinne, to w przypadku wykonania odrębnej decyzji zobowiązującej skarżącą wraz z dziećmi do powrotu dojdzie do rozdzielenia rodziny. Konsekwentnie poprzez zobowiązanie skarżącej wraz z dziećmi do powrotu zostałoby naruszone prawo do poszanowania ich życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności tj. związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny - rodzicami i ich małoletnimi dziećmi. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadny. Opuszczenie przez skarżącą wraz z jej małoletnimi dziećmi terytorium Polski przed rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi pozbawi skarżącą udziału w postępowaniu sądowym i naruszy jej prawo do poszanowania życia rodzinnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.