II OZ 847/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1187/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwu A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 25 maja 2020 r. nr WOA.7721.70.2020.KP w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1187/20 nie uwzględnił wniosku A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. (dalej określanej jako Inwestor) i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwu Inwestora na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2020 r. nr WOA.7721.70.2020.KP w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) i wyjaśnił, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Zdaniem Sądu charakteru takiego nie ma decyzja wydana w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej powoływanej jako K.p.a.), uchylająca do ponownego rozpatrzenia decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślił przy tym, że decyzja ta nie przyznaje żadnych uprawnień, ani też nie nakłada obowiązków, których wykonanie mogłoby, w razie uchylenia decyzji przez Sąd, doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości. Pełnomocnik podniósł zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. i w konsekwencji przyjęcie, że na jego podstawie nie można wstrzymać wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W związku z tym pełnomocnik domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na rzecz Inwestora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiona w sprzeciwie argumentacja, mająca na celu wykazanie zasadności złożonego wniosku, nie pozwala na przyjęcie, że ziściły się przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wykazanie bądź uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mających uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania jest obowiązkiem strony, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Tego rodzaju okoliczności Inwestor nie powołał. Przede wszystkim jednak, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu powołanego przepisu, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wykonanie zaś aktu administracyjnego polega na spowodowaniu w sposób dobrowolny lub doprowadzeniu w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy jednak akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji możliwa jest do zastosowania jedynie w sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje natomiast zaskarżona decyzja, którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Tego rodzaju decyzje, wydawane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., stanowią akty procesowe, które nie wymagają wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Akty takie nie nakładają bowiem uprawnień i obowiązków, których wykonanie mogłoby skutkować wystąpieniem sytuacji opisanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Obowiązek określonego zachowania został mocą zaskarżonego aktu nałożony na organ pierwszej instancji, a zatem nie może po stronie Inwestora skutkować powstaniem stanów uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Końcowo wskazać należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.