II OZ 838/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 12/16 o odrzuceniu zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 12/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 12/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał to postanowienie w mocy. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 30 maja 2016 r. wraz z informacją, że nie przysługują od niego środki odwoławcze. Pismem z dnia 31 maja 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Żadne przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego przez sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczeń referendarza. Wobec tego, Sąd stwierdził, iż zażalenie wniesione w niniejszej sprawie na postanowienie, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia, jako niedopuszczalne, na podstawie art. 260 § 2, art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. J., domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 cyt. ustawy. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 ustawy). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1ustawy). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając termin wniesienia skargi przez J. J., wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy było więc niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W tym warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia przez Sąd I instancji zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 16 maja 2016 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.