II OZ 824/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 348/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. skarżąca Spółka wniosła skargę na decyzje SKO w Lublinie z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie wymierzenie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Następnie pełnomocnik skarżącej spółki złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podniosła, że nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej, a jedyny dochód w kwocie 2.900 zł uzyskiwany z tytułu najmu i dzierżawy posiadanych nieruchomości podlega zajęciu komorniczemu na rzecz urzędu skarbowego. Inne posiadane przez spółkę nieruchomości również podlegają egzekucjom komorniczym. Spółka posiada zadłużenie w łącznej kwocie 4.126.761,91 zł, obecnie nie posiada żadnego "aktywnego" rachunku bankowego, gdyż wszystkie rachunku spółki podlegają zajęciu komorniczemu i nie wykazują środków pieniężnych. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca spółka wykazała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 4.552,997,49 zł, a strata za ostatni rok 4.507,59 zł. Na wezwanie referendarza spółka nadesłała dodatkowe dokumenty źródłowe, w tym: bilans za 2013 r., rachunek zysków i strat, zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., deklaracje VAT za poszczególne miesiące od października 2013 r. do marca 2014 r., wykaz majątku spółki, raporty kasowe z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o zaległościach, umowy najmu i aneksy do umów dzierżawy. Postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Spółka w piśmie z 10 czerwca 2014 r., wniosła sprzeciw, w którym podtrzymało argumentację zawartą we wniosku o udzielenie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. na podstawie art. 246 § 2 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej "p.p.s.a." odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadającą znaczny majątek - kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, wartość aktywów trwałych według bilansu za ostatni rok - 4.031.997,36 zł, a wartość aktywów obrotowych – 1.678.256,78 . Działalność gospodarcza spółki w 2013 r. przyniosła wprawdzie stratę w wysokości 4.507,59 zł, jednakże należy również wziąć pod uwagę wielkość przychodów spółki, które według rachunku zysków i strat wyniosły w 2013 r. - 184.752,79 zł. Zdaniem sądu wielkość posiadanego majątku, jak również przychodów skarżącej spółki za ostatni rok obrotowy, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek rachunki bankowe spółki są zajęte, to należy podnieść, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. Samo porównanie wielkości przychodu za ostatni rok obrotowy (184.752,79 zł) do wysokości wpisu sądowego od skargi w tej sprawie (2.000 zł) prowadzi do wniosku, że brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru tych kosztów na pozostałych obywateli poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. W ocenie sądu skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, bądź z aktywów obrotowych czy też przez efektywne wykorzystanie posiadanych aktywów trwałych. Okoliczność, że spółka od kilku lat ponosi stratę nie świadczy, że spółka utraciła płynność finansową, skarżąca nie wykazała bowiem, aby zamierzała zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Wręcz przeciwnie, mimo generowania strat przez kilka ostatnich lat, spółka nadal funkcjonuje, co oznacza, że posiada środki na ich pokrycie. Możliwość poniesienia kwoty wpisu sądowego od skargi wynika również z przedłożonych deklaracji VAT-7 i raportów kasowych, z których wynika że spółka wykazuje regularne obroty (np. tylko w marcu 2014 r. obrót ten wyniósł 14.776 zł). Skarżąca Spółka pismem z dnia 6 lipca 2014 r. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 25 czerwca 2014 r. zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i przyjęcie, że spółka nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a co za tym idzie nie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w chwili obecnej spółka nie posiada żadnych środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, od kilku lat generuje straty, a sytuacja ma charakter trwały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca Spółka jest w trudnej sytuacji finansowej. Uwzględniając jednak fakt, iż prowadzi ona w dalszym ciągu działalność gospodarczą, z której uzyskuje przychody oraz posiada określony majątek, wykluczyć należy twierdzenie, iż nie mogła ona zgromadzić dostatecznych środków finansowych koniecznych do pokrycia obciążenia z tytułu kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 2000 zł. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.