II OZ 821/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 268/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 268/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2026 r. nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 31 października 2025 r. Nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji polegającej na rozbiórce budynku gospodarczego spowoduje nieodwracalne skutki prawne i faktyczne, które uniemożliwią przywrócenie stanu poprzedniego w przypadku uchylenia decyzji przez sąd. Rozbiórka budynku jest czynnością o charakterze definitywnym - po jej wykonaniu nie istnieje możliwość odtworzenia obiektu w jego pierwotnej postaci, nawet w przypadku uwzględnienia skargi. W związku z takim stanem rzeczy wykonanie decyzji spowoduje istotną stratę majątkową po stronie skarżącego, obejmującą zarówno utratę samego obiektu, jak i koszt jego rozbiórki. Z akt sprawy wynika, że stan techniczny budynku jest zadowalający. Organ nie wykazał istnienia bezpośredniego i realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, które uzasadniałoby natychmiastowe wykonanie decyzji. Budynek istnieje od ponad 30 lat i przez cały ten okres nie stwarzał zagrożeń ani nie był przedmiotem interwencji organów, co dodatkowo przemawia przeciwko konieczności jego niezwłocznej rozbiórki. W ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania decyzji nie naruszy w żaden sposób interesu publicznego, natomiast jej wykonanie przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd prowadziłoby do nieproporcjonalnej ingerencji w prawa skarżącego. W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie spełnione są przesłanki istnienia groźby wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarżący nie wykazał, że wykonanie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego niesie za sobą realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedstawił bowiem żadnych argumentów na jego poparcie, z wyjątkiem powołania się na grożącą mu szkodę majątkową, związaną z utratą budynku oraz koniecznością poniesienia kosztów jego rozbiórki. Jednakże skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji na poparcie powyższych twierdzeń. W szczególności nie skonfrontował ewentualnych kosztów wybudowania i rozbiórki budynku gospodarczego z własną sytuacją materialną, a przez to nie wykazał, że wykonanie zaskarżonego aktu może faktycznie spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu istotnej szkody. Rzetelne zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej przez skarżącego, poparte stosowną dokumentacją, pozwoliłoby na stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd nie mógł natomiast z urzędu założyć, że wykonanie rozbiórki spowoduje u skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, bowiem nie posiadał wiedzy o sytuacji majątkowej skarżącego. Sąd wskazał, że ogólnikowość wniosku nie pozwala mu na weryfikację, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Reasumując, w ocenie Sądu, K. B. w żadnym stopniu nie wykazał, iż realizacja przedmiotowego nakazu rozbiórki niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia istotnej szkody, bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażaleniem K. B. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 63 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wykonanie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego prowadzi do powstania trudnych do odwrócenia, a w praktyce nieodwracalnych skutków faktycznych i prawnych oraz grozi wyrządzeniem znacznej szkody majątkowej. Mając na uwadze powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego zażalenia: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 6 lutego 2025 roku w przedmiocie ustalenia dochodu z prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej - hodowli drobiu rzeźnego (kurcząt) za 2025 rok, z której wynika dochód skarżącego w wysokości 12.500,00 zł rocznie; zeznania podatkowego PIT-36 za 2025 rok, z którego wynika dochód skarżącego z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 31.893,33 zł - na okoliczność sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącego, braku realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów rozbiórki budynku gospodarczego oraz wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego znaczną szkodę majątkową w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji trafnie wywodził, wskazując na konstrukcję art. 61 § 3 p.p.s.a., z której wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ 585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny skuteczności samej skargi, dlatego też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu poprzedzić należy analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. We wniosku należy zatem co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że brak przekonującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, skutecznie uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji analizę tego wniosku pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wywodził jedynie, że brak wstrzymania jest dla niego niekorzystny, ale nie przedstawiał żadnych konkretnych danych, które miały to uprawdopodobnić. Nie przedstawił żadnych informacji o szacowanych kosztach realizowanego obowiązku, ani nie uprawdopodobnił swojej aktualnej sytuacji finansowej, ograniczając swój wniosek wyłącznie do ogólnych stwierdzeń, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po jego stronie istotną stratę majątkową oraz że rozbiórka jest czynnością o charakterze definitywnym i po jej wykonaniu nie istnieje możliwość odtworzenia obiektu w jego pierwotnej postaci. Strona skarżąca powinna uprawdopodobnić, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie natomiast ani z wniosku, ani z akt sprawy nie wynika, że wystąpią zagrożenia z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wykazano, by grożące skarżącemu konsekwencje przekraczały normalne następstwa wykonania zaskarżonego aktu. W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa, a wniesione zażalenie nie zawiera argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność rozstrzygnięcia tegoż sądu. W zażaleniu skarżący przedstawił wprawdzie swoją sytuację finansową jednak nie przedstawił informacji o chociażby szacowanych kosztach wykonania przedmiotowego nakazu. Pamiętać trzeba, że przesłanką warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest jakakolwiek szkoda (w tym majątkowa), lecz musi ona być "znaczna". W tej sytuacji bez odniesienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego do kosztów wykonania zaskarżonej decyzji nie można przyjąć, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją spowoduje takie uszczuplenie w majątku wnioskującego, które można będzie uznać za znaczną szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.