II OZ 808/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń B. G. i W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 130/22 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi W. G. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 25 listopada 2021 r., nr XLII/1086/21 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenia

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 października 2022 r., sygn. II SA/Gd 130/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie B. G. na "postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 października 2022 r. o oddaleniu jego wniosku dotyczącego przyjęcia (...) jako uczestnika postępowania". W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że zażalenie jest dopuszczalne, gdy ma swój przedmiot (substrat), należy do właściwości sądu, wniesie je uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ono wymogi formalne i zostało złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie zażaleniu dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jego odrzucenia. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w sprawie, bowiem wnoszący zażalenie wskazuje, że jego przedmiotem jest postanowienie Sądu z 5 października 2022 r., a tymczasem w tym dniu Sąd nie wydał postanowienia o odmowie dopuszczenia B. G. w charakterze uczestnika niniejszego postępowania, lecz po sprawdzeniu obecności stron postępowania i ustaleniu, że skarżący W. G. nie stawił się na rozprawę oraz nie udzielił pełnomocnictwa do zastępowania w nim synowi B. G. – poinformował tego ostatniego, że może brać w nim udział w charakterze publiczności. Powyższe oznacza, że brak jest przedmiotu zaskarżenia w postaci postanowienia, na które powołuje się B. G., a które zarazem zaskarża. Sąd podkreślił, że z wniosku B. G. o "przyjęcie go jako uczestnika postępowania w sprawie" wynikała wyraźnie intencja powiązania go z uczestnictwem w postępowaniu jego ojca W. G. jako skarżącego. B. G. wyraźnie powołał się (w piśmie z 19 września 2022 r.) na podeszły wiek ojca, jego chorobę, pobyt w szpitalu i fakt zajmowania się sprawami nieruchomości, będącej przedmiotem skargi, pod nieobecność ojca. B. G. przy tym nie wskazywał na swój interes prawny w tym postępowaniu. Co więcej, pismo z 30 września 2022 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego, potwierdziło fakt braku własnego interesu prawnego w postępowaniu, bowiem wynikało z niego, że "z przekazaniem nieruchomości" wnioskodawca nie może dojść do porozumienia z ojcem. Podobnie, jak wskazał wnioskodawca, z uzyskaniem pełnomocnictwa - również nie mógł dojść do porozumienia ze skarżącym, co z kolei jednoznacznie wskazuje na brak woli W. G. w zakresie umocowania syna B. G. do zastępowania go w niniejszej sprawie. Niedopuszczalne byłoby zatem w takich okolicznościach procesowych, dopuszczenie do udziału w postępowaniu wywołanym skargą indywidualną na akt prawa miejscowego podmiotu, którego ewentualna legitymacja skargowa stanowić może przedmiot odrębnej sprawy sądowej. W tej też sytuacji procesowej, Sąd I instancji uznał, że sformułowane w sprawie wywołanej skargą ojca, pisma o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika, zawierające odwołanie do pozycji procesowej skarżącego W. G., należało potraktować jako przejaw woli zastępowania ojca w postępowaniu sądowym, który ostatecznie nie udzielił w zakreślonym terminie pełnomocnictwa do zastępowania go. Sąd wyjaśnił jednocześnie, że B. G. nie jest pozbawiony prawa do zaskarżenia uchwały Rady Miasta Gdańska z 25 listopada 2021 r. - w ramach swojego własnego interesu prawnego, którego wykazanie stanowić będzie podstawę jego legitymacji skargowej. W piśmie z dnia 20 października 2022 r. zażalenie na to postanowienie wniósł B. G.. Zarzucił, że rozprawa sądowa została przeprowadzona bez rozpoznania jego wniosku, argumentowanym chorobą ojca, o udział w sprawie. Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie wyroku z 5 października 2022 r. i przeprowadzenia rozprawy z jego udziałem. W. G. w zażaleniu z dnia 7 listopada 2022 r. zarzucił "niedostarczenie przez Sąd wezwania do usunięcie braków wykazania interesu prawnego B. G.". Podał, że jego syn posiada interes prawny, w sprawie bowiem prowadzi gospodarstwo rolne na nieruchomości objętej zaskarżonym planem. Odrzucenie wniosku o dopuszczenie go jako uczestnika postępowania spowodowało nierozpatrzenie dołączonych w sprawie dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności, mając na względzie zarzuty i argumentację podnoszoną w zażaleniach należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2022 r., sygn. II SA/Gd 130/22, którym odrzucono zażalenie B. G. na, jak to określił sam wnoszący zażalenie, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 października 2022 r. "o oddaleniu jego wniosku dotyczącego przyjęcia (...) jako uczestnika postępowania". NSA oceniał zatem, czy Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że w przyjętym stanie sprawy zażalenie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalne. NSA nie analizował zatem całego postępowania przed WSA w Gdańsku. Ocena całokształtu postępowania prowadzonego przed sądem I instancji może być dokonana jedynie na etapie postępowania kasacyjnego (wywołanego skargą kasacyjną od wyroku sądu I instancji), a nie na etapie postępowania zażaleniowego. Dlatego też niedopuszczalne jest żądanie zawarte w jednym z zażaleń, uchylenia – w związku z wniesionym zażaleniem – wyroku, jaki w sprawie zapadł i przeprowadzenia od nowa postępowania z udziałem B. G.. Oceniając zatem, w tak zakreślonych granicach, zażalenia należało stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, w dniu 5 października 2022 r. nie zostało wydane postanowienia o odmowie dopuszczenia B. G. do udziału w postępowaniu sądowym. Analiza akt sprawy wskazuje, że takie rozstrzygnięcie nie tylko w dniu 5 października, ale w ogóle nie zostało wydane. To, co wnoszący zażalenie traktują jako postanowienie z dnia 5 października 2022 r., było w istocie czynnością w toku rozpoznawania sprawy na rozprawie, wynikającą z § 46 i 47 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1177, ze zm.). Z protokołu rozprawy z dnia 5 października 2022 r. wynika, że po zamknięciu rozprawy jedna osoba z publiczności zgromadzonej na sali zażądała udzielenia jej głosu, co spotkało się z odpowiedzią Przewodniczącej, że publiczności nie przysługuje prawo do przedstawienia stanowiska w sprawie. Mając na uwadze wcześniejsze czynności sędziego sprawozdawcy w tej sprawie, a także sam przebieg rozprawy, nie można uznać, że Sąd I instancji rozpoznawał na posiedzeniu jawnym jakikolwiek wniosek o dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Stwierdzić należy, że przedmiotem zażalenia może być tylko takie postanowienie, które zostało wydane w toku postępowania i należy do kategorii rodzajowej, co do której ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.), dopuszcza możliwość wniesienia zażalenia. Skoro zaskarżonego w zasadzie działania Sądu I instancji z dnia 5 października 2022 r., nietrafnie nazywanego postanowieniem, nie da się przyporządkować do żadnej z form czynności procesowych, od których przysługiwałoby zażalenie, trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił taki środek zaskarżenia. Na marginesie jedynie należy wspomnieć, że Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił również, dlaczego wniosek B. G. o "przyjęcie go jako uczestnika postępowania w sprawie", został potraktowany jako wniosek o uznanie go za pełnomocnika skarżącego i dlaczego wzywał go do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa (pismo z 21 września 2022 r.) do działania w imieniu ojca, które pozwoliłoby na występowanie w niniejszej sprawie. Taki dokument nie został jednak nadesłany. Sąd wyjaśnił również, że B. G. mógłby zaskarżyć uchwałę Rady Miasta Gdańska z 25 listopada 2021 r. - w ramach swojego własnego interesu prawnego. Wszystkie te działania Sądu I instancji wskazują, że podejmował działania mające na celu przede wszystkim prawidłowe odczytanie intencji B. G., uwzględniając również przedmiot postępowania. Skoro rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu, zatem Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.