II OZ 804/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 308/26 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze sprzeciwu M. C. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2026 r., nr 10/2026 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 308/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 lutego 2026 r., w sprawie ze sprzeciwu M. C. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2026 r., w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego podnosi, że złożył w terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku - tj. dnia 26 lutego 2026 r. Z nieznanych mu przyczyn wniosek ten nie wpłynął jednak do skrytki sądowej. Nie twierdzi on zatem, że uchybił terminowi, lecz że termin ten został zachowany, zaś pomimo to wniosek nie trafił do Sądu. Pełnomocnik skarżącego nie podjął zatem próby wykazania, że nie złożył on przedmiotowego wniosku w terminie bez swojej winy. Nie jest zatem możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu na dokonanie określonej czynności, skoro nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 86 § 1 p.p.s.a., polegająca na uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu I instancji, aby kwestia działania systemu e-PUAP, na którą również powołuje się pełnomocnik, mogła odnieść zamierzony skutek w przedmiotowej sprawie, należało uprawdopodobnić, że błąd w działaniu tego systemu miał miejsce, np. poprzez przedłożenie wydruku informacji o braku doręczenia wniosku, o wystąpieniu błędu czy innej usterce systemowej. Pełnomocnik nie wskazał również, aby zgłosił podnoszony problem techniczny obsłudze sytemu e-PUAP. Zamiast tego przedstawia on m.in. dowód wysłania pisma - z którego, jak z każdego z pozostałych przedstawionych dowodów, nie wynika, kto był jego adresatem. Dodatkowo należy zauważyć, że jak wynika z ww. materiałów, pismo nazwane "doręczenie odpisu sentencji wyroku - adw. L. S.xml" zostało wysłane o godzinie 19:21, zaś podpisane o godzinie 19:29. Powyższe wskazuje na to, że prawdopodobnie są to zatem dwa różne pisma, zaś brak jest informacji o rzeczywistym wysłaniu drugiego z nich (podpisanego o godzinie 19:29). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając zażalenie, pełnomocnik wskazał m.in. na okoliczność, że Sąd I instancji faktycznie otrzymał wniosek z dnia 26 lutego 2026 r., co zostało utrwalone w aktach (k. 61), natomiast datą UPO jest 19 maja 2026 r. Pełnomocnik przedstawił szereg dokumentów mających uprawdopodobnić, że prawidłowo dokonał czynności złożenia wniosku, jednak nie dotarł on do Sądu w terminie, z wyłączeniem winy pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powszechnie, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Zgodnie z art. 83 § 5 p.p.s.a. datą wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym poświadczeniu odbioru data wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego sądu lub właściwego organu. W orzecznictwie przyjmuje się, ze z przepisu tego wynika nie tylko data wniesienia pisma skierowanego do Sądu w formie dokumentu elektronicznego, a także kierowany do nadawcy pisma nakaz weryfikacji, czy został utworzony dokument potwierdzający jego wniesienie (UPO). Niedokonanie tej weryfikacji świadczy o zaniedbaniu ze strony profesjonalnego pełnomocnika. Dokument urzędowego poświadczenia odbioru generowany jest bowiem automatycznie z chwilą nadania pisma za pośrednictwem ePUAP. Dopiero jego utworzenie świadczy o prawidłowości nadania pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (zob. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OZ 437/21). Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie Sąd winien zweryfikować czy takie poświadczenie znajduje się w aktach, a jeśli nie, to czy uchybienie w dokonaniu czynności nastąpiło bez winy wnoszącego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiedź na oba powyższe pytania jest przecząca. Pełnomocnik w złożonym zażaleniu wskazuje na konkretne karty w aktach sądowych (61-63), na których ma rzekomo widnieć wydruk "połączonego z wnioskiem z 26.02.26 UPO z 19.05.2026 r.", pominięty przez Sąd I instancji. Należy wyjaśnić, że żaden z dokumentów widniejących na tych kartach nie jest urzędowym poświadczeniem przedłożenia (UPP). Mogą one świadczyć, podobnie jak inne załączone przez pełnomocnika zaświadczenia, o wygenerowaniu jakiegoś dokumentu w dniu 26 lutego 2026 r. oraz jego podpisaniu. Nie świadczą natomiast, że dokument został faktycznie wysłany do Sądu, a zatem pełnomocnik nie dysponuje dokumentem, który uprawdopodobniłby dokonanie czynności. Niezrozumiałe jest natomiast wskazywanie przez pełnomocnika na UPO z dnia 19 maja 2026 r., które jest "powiązane" z pismem z dnia 26 maja 2026 r. Biorąc pod uwagę fakt, że pełnomocnik w dniu 19 maja 2026 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu, dodatkowo uzupełniony kolejnym pismem, to tych dokumentów najprawdopodobniej dotyczy UPO z dnia 19 maja 2026 r., a nie wniosku z dnia 26 lutego 2026 r. Odnośnie do braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu, należy wskazać, że kryterium to nie zostało w niniejszej sprawie spełnione. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązkiem strony należycie dbającej o swoje interesy, występującej z wnioskiem w farmie elektronicznej, jest upewnienie się, że poświadczenie odbioru dokumentu zostało wygenerowane. Pełnomocnik w niniejszej sprawie nie tylko nie upewnił się, że dokument taki został wygenerowany, ale nawet nie skorzystał, w terminie otwartym do złożenia wniosku, z innej formy potwierdzenia złożenia pisma – jak chociażby telefoniczne skontaktowanie się z wydziałem informacji sądowej. Kwestia ta obarcza pełnomocnika tym bardziej, że miał on pełną świadomość, iż systemy mObywatel i e-Doręczenia nie działają poprawnie, a ePUAP "wysłał wniosek przy kilku próbach". Zupełnie niezarozumiałe jest zatem, czemu pełnomocnik nie wykonał żadnej czynności weryfikującej prawidłowość złożenia wniosku. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.