II OZ 800/16

Dnia 23 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Towarzystwa Przyrodniczego im. [...] z siedzibą w K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1398/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] Towarzystwa Przyrodniczego im. [...] z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1398/16, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w kwocie 200 złotych. Na powyższe zarządzenie zażalenie wniosło skarżące Stowarzyszenie, podnosząc, że kwota wymaganego w tej sprawie wpisu sądowego jest dla niego znacząca, ponieważ koszty działalności Stowarzyszenia przewyższają jego dochody. Ponadto wskazało na charakter swojej statutowej działalności związanej z ochroną środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie na zarządzenie z dnia 6 czerwca 2016 r. posiada usprawiedliwione podstawy, które wynikają z treści nowego przepisu jakim jest art. 239 § 2 w związku z art. 240 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.". W nowym stanie prawnym, jaki obowiązuje od 15 sierpnia 2015 r. w związku z ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), dla prawidłowości zaskarżonego zarządzenia mają znaczenia cele statutowe stowarzyszenia, a więc czy można na tej podstawie zaliczyć taki podmiot do organizacji pożytku publicznego oraz to czy takie stowarzyszenie działa we własnej sprawie (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2016 r., II OZ 650/16; z 28 kwietnia 2016 r., II OZ 420/16; z 16 grudnia 2015 r., II OZ 1283/15). Z centralnej informacja Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącego Stowarzyszenia, wynika, że może być ono organizacją pożytku publicznego, ponieważ jej celami są prowadzenie działalności w zakresie ekologii, ochrony środowiska, dziedzictwa przyrodniczego i edukacji. Nie wynika z tych informacji KRS jednocześnie aby skarżące Stowarzyszenie mogło prowadzić działalność gospodarczą. Natomiast w zażaleniu Stowarzyszenie wskazuje na uzyskiwane dochody, jednak nie wiadomo z jakiego są one źródła, a także czy są to środki finansowe stanowiące wynagrodzenie dla osób prowadzących to Stowarzyszenie. W aktach sprawy brak jest statutu skarżącego Stowarzyszenia. W sprawie nie wyjaśniono zatem czy zasadnym było wydanie zarządzenia o wezwaniu skarżącego Stowarzyszenia do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. W tej sprawie wymagane będzie ustalenie czy skarżące Stowarzyszenie jest podmiotem o jakim mowa w art. 239 § 2 w związku z art. 240 p.p.s.a. oraz art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.), co wymaga ustalenia zakresu jego działalności statutowej, a także uwzględnienia przedmiotu postępowania w tej sprawie jakim są ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Natomiast co do zasady możliwości finansowe podmiotów w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mają znaczenia dla legalności wezwania do uiszczenia wpisu. W tym zakresie tylko ewentualny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wydaniem wezwania do uiszczenia wpisu mógłby mieć wpływ na prawidłowość takiego wezwania. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. tylko te podmioty nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, którym prawomocnie przyznano prawo pomocy w postępowaniu sądowo administracyjnym. W tej sprawie wniosek o prawo pomocy został złożony już po wydaniu przez Sąd zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Dlatego ten wniosek nie ma wpływu na wynik omawianej kwestii wpadkowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.