II OZ 799/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. L. i L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Po 261/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi I. L. i L. L. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 26 stycznia 2026 r., znak WOAIR-IV.7721.528.2025.10 w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Po 261/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego (dalej Wojewody) z dnia 26 stycznia 2026 r., w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji z argumentacji przedstawionej w skardze oraz z okoliczności niniejszej sprawy nie można zasadnie wyprowadzić wniosku o zachodzeniu tego rodzaju nadzwyczajnej sytuacji po stronie skarżących, którą należałoby uznać za stanowiącą rzeczywiste niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków albo niepowetowanej szkody. Sąd wskazał, że domniemana, trwała ingerencja w prawo własności skarżących poprzez wykonanie ocieplenia budynku sąsiada nad ich gruntem na ok. 15 cm w głąb ich terenu, w kontekście twierdzeń skarżących, nie może być uznana za sytuację grożącą znaczną szkodą. Skarżący, bez odwołania się do konkretnych dokumentów, utrzymują, że wykonanie robót dociepleniowych spowoduje trwały skutek w zakresie naruszenia ich własności, natomiast wnioskodawca, odwołując się do map, twierdzi, że docieplenie będzie wykonane na jego nieruchomości, gdyż budynek oddalony jest od granicy z działką skarżących na ok. 50 cm. Sąd wskazał, że ewentualne nieuprawnione przekroczenie granicy przez wnioskodawcę przy wykonywaniu nakazanych robót pozostaje poza zakresem badania i rozstrzygania przez sąd administracyjny w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej. Ponadto Sąd podniósł, że organ I instancji w osnowie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości określił, że teren objęty wejściem w celu wykonywania robót musi być wygrodzony w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia, a inwestor zobowiązany jest do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomościach na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Sąd, biorąc pod uwagę część terenu, której zajęcie zostało wyznaczone do realizacji robót oraz odcinek ogrodzenia wymagający rozebrania z uwagi na konieczność dojścia do terenu robót od strony działki należącej do wnioskodawcy, a także termin korzystania z terenu, uznał, że ewentualna szkoda nie może być szczególnie duża (znaczna), a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Sąd podkreślił również, że wskazywane przez skarżących domniemanie skutki wykonania zaskarżonej decyzji w swej istocie obejmują przede wszystkim konsekwencje wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 maja 2023 r. Tymczasem decyzja organu nadzoru budowlanego nie może być uznana za akt wydany lub podjęty we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy w rozumieniu art. 61 § 3 zd. trzecie p.p.s.a. Sąd zauważył również, że udzielenie ochrony tymczasowej uzależnione jest od oceny spodziewanych skutków wykonania zaskarżonego aktu, a nie ewentualnych skutków rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na powyższy akt. Przy rozpoznawaniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej sąd nie bada trafności zarzutów dotyczących niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli I. L. i L. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody oraz decyzji organu I instancji. Strona żaląca podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji nie może doprowadzić do znacznych szkód na terenie nieruchomości skarżących, których naprawienie będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione, a także poprzez przyjęcie, że budynek pana M. W. jest oddalony od granicy działki skarżących na ok. 50 cm, podczas gdy w rzeczywistości budynek znajduje się na granicy działek, oraz naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że negatywne konsekwencje ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd spadną na skarżących i nie stanowią punktu odniesienia dla oceny niebezpieczeństwa wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., podczas gdy skarżący nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji wadliwie wydanych decyzji przez organy administracyjne, a także poprzez przyjęcie, że domniemana, trwała ingerencja w prawo własności skarżących poprzez wykonanie ocieplenia budynku sąsiada nad ich gruntem, nie może być uznana za sytuację grożącą znaczną szkodą, podczas gdy każda trwała ingerencja w prawo własności stanowi znaczną szkodę dla właścicieli nieruchomości, a stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji godzi w ochronę prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Skarżący mimo twierdzeń, że realizacja wskazanych prac doprowadzi do trwałej ingerencji w ich prawo własności, nie udokumentowali, że budynek znajdujący się na sąsiedniej nieruchomości jest położony od granicy z działką skarżących w odległości mniejszej niż wskazana przez wnioskodawcę. Należy się przy tym zgodzić z Sądem I instancji, że ewentualne nieuprawnione przekroczenie granicy przez wnioskodawcę w związku z wykonaniem nakazanych robót pozostaje poza zakresem badania i rozstrzygania przez sąd administracyjny w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się natomiast do pozostałej argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że również nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarżący nie uprawdopodobnili, że zagrożenie związane ze wskazanymi pracami budowlanym może przekraczać normalne konsekwencje tego procesu i doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej, jak również inwestora. Wykonanie prac nakazanych na podstawie decyzji, która może zostać usunięta z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora, bowiem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan trudnych do odwrócenia skutków i poniesienia tego kosztów. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.