II OZ 792/15

Dnia 1 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 715/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 715/14 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 715/14 odmówił W. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. IV SA/Po 715/14 WSA w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną W. W. od wyroku tego sądu z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. IV SA/Po 715/14 oddalającego skargę W. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) w Poznaniu z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 10 marca 2015 r. został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie w terminie 7 dni 5 jej odpisów. Pomimo odebrania powyższego wezwania w dniu 13 marca 2015 r. w kancelarii przez ojca pełnomocnika – Z. W., pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej, co nakazywało, stosownie do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), orzec o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. W., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 178 Ppsa, wskazując, że w dniu 13 marca 2015 r. pełnomocnik strony otrzymał przesyłkę, w której znajdowało się doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W kopercie nie było natomiast wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w postaci przedłożenia 5 odpisów tejże skargi. Postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 482/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie. Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powołując się na okoliczność braku w kopercie wezwania do nadesłania 5 odpisów skargi kasacyjnej. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że adresowana w niniejszej sprawie do pełnomocnika skarżącego (r.pr. A.W.) przesyłka zawierała – jak należy przyjąć - zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak i wezwanie do nadesłania odpisów skargi kasacyjnej. Potwierdzała to zaznaczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach sprawy (k. 166 akt) zawartość przesyłki. Została ona zredagowana w sposób wskazujący, że zawiera ona "wezw. o wpis od skargi kasac. i odpisy skargi kas. (śr. odwoł)". Pełnomocnik skarżącego w przypadku stwierdzenia niezgodności pomiędzy zawartością przesyłki a zwrotnym potwierdzeniem odbioru powinien był wyjaśnić powstałą rozbieżność. Pełnomocnik, działający w imieniu skarżącego, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 Ppsa poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi, nie pełnomocnikowi, a na kopercie nie znajdywał się zapis, co się w niej znajduje. Zdaniem tejże strony w kopercie nie znajdowało się wezwanie do załączenia 5 odpisów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa, sąd może na wniosek strony przywrócić uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. W myśl art. 87 § 2 Ppsa na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W niniejszej sprawie sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu. Z takim stanowiskiem sądu I instancji należy się zgodzić. Podać należy, że wezwaniem z dnia 10 marca 2015 r. strona została zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie w terminie 7 dni 5 jej odpisów. Zasadnie wskazał sąd I instancji, że przesyłka ta została odebrana w dniu 13 marca 2015 r. Za niewiarygodne uznać należy twierdzenia pełnomocnika strony, że przesyłka ta nie zawierała przedmiotowego wezwania. Na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajduje się bowiem zapis: "wezw. o wpis od skargi kasac. i odpisy skargi kas. (śr. odwoł)" Z powyższego wynika jednoznacznie, że wysłane tą przesyłką zostały: zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak i wezwanie do nadesłania odpisów skargi kasacyjnej. Zatem była informacja o tym co stanowi zawartość przesyłki. Odbierając zaś przesyłkę obowiązkiem adresata jest sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenie odbioru dokumenty. W sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, pełnomocnik skarżącego postępując racjonalnie i z należytą starannością winien zawiadomić sąd o tym fakcie po otrzymaniu przesyłki, czego nie uczynił. Okoliczność braku wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie była kwestionowana po odebraniu korespondencji, a dopiero po odrzuceniu skargi kasacyjnej przez sąd. Powyższe okoliczności – w ocenie NSA - wskazują, że przesyłka została doręczona stronie zgodnie ze wskazaną na druku potwierdzenia odbioru zawartością. Strona nie uprawdopodobniła zatem braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a sąd I instancji zasadnie uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Podkreślić przy tym należy, że skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem tego zawodu, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Co więcej, miernik owej staranności niejako rozciąga się na osoby, przy pomocy których pełnomocnik w ramach swojej kancelarii wykonuje swoje zadania, bowiem to na nim spoczywa bowiem obowiązek właściwej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej jego działalności, jak i starannego doboru personelu podejmującego czynności, od których zależy dochowanie terminu w postępowaniu. Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 Ppsa, warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie sądu I instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Ppsa.