II OZ 79/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 523/08 o odmowie przyznania Zakładowi Gospodarki Komunalnej w M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 523/08, odmówił przyznania Zakładowi Gospodarki Komunalnej w M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów komunalnych. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że stan środków obrotowych Zakładu wynosił na dzień 31 grudnia 2007 r.: - 491.204,83 zł, natomiast na dzień 31 marca 2008 r. wynosił on: - 904.018,45 zł, jednak dane te wynikają jedynie ze sprawozdań RB 30. Z bilansu natomiast wynika, że na dzień 30 czerwca 2008 r. wartość posiadanych środków pieniężnych wynosiła 59.020,29 zł. Sąd wskazał, że Zakład wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie wykazał zatem, iż została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Zakład Gospodarki Komunalnej w M. wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W zażaleniu podniesiono, że ze względu na wyjątkowo wysoki wpis sądowy Zakład nie był w stanie zaplanować i zabezpieczyć na ten cel odpowiednich środków pieniężnych, natomiast posiadane na chwilę obecną środki pieniężne są niezbędne na bieżące funkcjonowanie zakładu, zaś stan środków obrotowych na dzień 31 marca 2008 r. był ujemny i wynosił - 904.018,45 zł. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie należało uwzględnić. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie dokonał szczegółowej analizy sytuacji majątkowej strony i jej możliwości poniesienia kosztów sądowych. Sąd I instancji dokonał również błędnej oceny relacji środków obrotowych Zakładu do posiadanych przez niego środków pieniężnych, co w konsekwencji spowodowało odmówienie skarżącemu Zakładowi przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że z twierdzeń oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynika, iż stan środków obrotowych netto Zakładu wynosił na dzień 31 grudnia 2007 r.: - 491.204,83 zł, natomiast na dzień 31 marca 2008 r. wynosił on: - 904.018,45 zł, jak również, że na dzień 30 czerwca 2008 r. wartość posiadanych środków pieniężnych wynosiła 59.020,29 zł. Jednakże Sąd I instancji nie zauważył, że fakt posiadania środków pieniężnych nie oznacza faktycznej możliwości dysponowania nimi. Środki pieniężne mieszczą się bowiem pod pojęciem szerszym, a mianowicie pod stanem środków obrotowych netto na który składa się suma środków pieniężnych, należności netto i pozostałych środków obrotowych pomniejszonych o zobowiązania i inne rozliczenia (1.302.826,92 zł) co w sumie na dzień 30 czerwca 2008 r. wychodzi jako wartość ujemna - 924.277,41 zł. Wobec powyższej błędnej oceny sytuacji finansowej skarżącego Zakładu sprawę należy poddać ponownej wnikliwej analizie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 ppsa.