II OZ 776/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.S. i K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 349/22 o odmowie sprostowania uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B.S. i K.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2021 r. nr WINB-WOA.7721.427.2021.AG w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 349/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.S. i K.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2021 r. nr WINB-WOA.7721.427.2021.AG w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr 79/21 (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Pismem z dnia 5 września 2022 r. skarżący K.S. wniósł o sprostowanie oczywistych błędów pisarskich w uzasadnieniu ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał dokładne oznaczenia miejsc w tekście uzasadnienia, które jego zdaniem należy sprostować. Podał, że niezasadnie i błędnie wskazywane są w uzasadnieniu wyroku numery działek nr [...] i [...] nieistniejące w okresie, w którym realizowano inwestycję, co wynika wprost z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Nadto okoliczność ta była wskazana na rozprawie. W jego ocenie całkowicie błędne jest także stwierdzenie dotyczące zmiany lokalizacji rurociągu, gdyż działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki poprzednio oznaczonej nr [...] – powstałej z podziału działki nr [...]. Skarżący wobec tego zaznaczył, że błędy te rzutują w sposób oczywisty negatywnie na cały sens uzasadnienia wyroku, gdyż w istocie na str. 12 i 13 uzasadnienia przedmiotowego wyroku nie wiadomo do jakich numerów działek Sąd odniósł się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 349/22 odmówił sprostowania uzasadnienia wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. W ocenie Sądu dokonanie sprostowania zgodnie z wnioskiem skarżącego spowodowałoby de facto ingerencję w ocenę stanu faktycznego i rozważań, jakie zostały poczynione przez Sąd. Wpłynęłoby to istotnie na sens wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dodatkowo, wbrew wykładni gramatycznej art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kwestie opisane we wniosku o sprostowanie nie mają charakteru nieprawidłowości oczywistych. Dokonanie sprostowania w powyższym zakresie oznaczałoby zmianę treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Tego typu ingerencja wykracza poza zakres art. 156 p.p.s.a., albowiem wyżej wspomniana oczywistość nie może wynikać z głębszej analizy akt postępowania. B.S. i K.S. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. W ocenie skarżących odmowa sprostowania uzasadnienia wyroku w zakresie oczywistych błędów pisarskich wskazanych we wniosku z 5 września 2022 r. narusza art. 156 § 1 p.p.s.a., bowiem wbrew ocenie Sądu wskazane błędy literalne (pisarskie) cechują się oczywistością. Podnieśli, że proste porównanie wskazanych błędów z treścią decyzji organów obu instancji w sposób oczywisty i nie budzący wątpliwości wskazuje na oczywistą omyłkę pisarską Sądu w uzasadnieniu wyroku. Ich zdaniem nie jest konieczna głębsza analiza akt postępowania, a z pewnością tego typu ingerencja nie będzie wykraczała poza zakres art. 156 p.p.s.a. Wskazali, że błędne określenie numeru działki [...] zamiast [...] (błędna tylko jedna cyfra) czyni radykalną różnicę, bowiem są to całkowicie różne nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie wyroku nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu. Z natury oczywistego błędu, niedokładności lub omyłki pisarskiej wynika, że nie było intencją sądu umieszczenie w rozstrzygnięciu elementu w kształcie oczywiście błędnym. W przeciwieństwie do błędów o oczywistym charakterze, dążenie do sprostowania ustaleń stanu faktycznego w sprawie jest w rzeczywistości żądaniem ponownego rozpoznania sprawy i zmiany orzeczenia (por. postanowienia NSA: z 13 października 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1082/98; z 15 września 2016 r., sygn. akt II FSK 3573/13; z 19 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 767/04; z 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 804/11; dostępne w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zmianie rozstrzygnięcia może służyć jedynie zastosowanie środka zaskarżenia, np. skargi kasacyjnej od wyroku zawierającego, zdaniem skarżących, błędy w ustaleniach stanu faktycznego, a próba usunięcia tych błędów w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. może stanowić próbę ominięcia przepisów prawa. Przenosząc powyższe uwagi na okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżonym postanowieniem Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił sprostowania uzasadnienia wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 349/22 w zakresie wskazanym we wniosku K.S. Z pewnością nie można uznać za oczywisty błąd, niedokładność lub omyłkę pisarską wskazanie w uzasadnieniu ww. wyroku na konkretne numery działek, tj. nr [...] i [...]. Określenie przez Sąd lokalizacji rurociągu poprzez wskazanie konkretnych numerów działek geodezyjnych, na których zrealizowano inwestycję, z uwzględnieniem licznych podziałów geodezyjnych, którym podlegały nieruchomości, stanowi merytoryczną treść orzeczenia i za niedopuszczalną należy uznać jej zmianę. Nie jest możliwe dokonanie korekty uzasadnienia wyroku poprzez zastąpienie określonych numerów działek numerami, które zdaniem skarżącego są właściwe, odpowiadające stanowi faktycznemu. Dokonanie zmian w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niewątpliwie wpłynęłoby na przyjęty w sprawie stan faktyczny i mogłoby stanowić ingerencję w treść rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Kwestia, czy prostowana okoliczność jest w rzeczywistości poparta dokumentami znajdującymi się w aktach postępowania, jest bez znaczenia dla oceny możliwości dokonania sprostowania (postanowienie NSA z 2 lutego 2012 r., I OZ 60/12, dostępne w CBOSA). Do weryfikacji tego, czy Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy, oparty o ustalony przez organy administracji stan faktyczny, opisał w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. lokalizację rurociągu na działkach o konkretnych numerach, niezbędna jest analiza akt administracyjnych sprawy. Bez takiej analizy nie jest wszak możliwe stwierdzenie na pierwszy rzut oka oczywistości ewentualnego błędu, nawet jeśli miałby on polegać wyłącznie na zmianie jednej cydry w numerze działki. Okoliczność ta wyłącza zatem możliwość sprostowania uzasadnienia wyroku w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że kwestia ewentualnych wadliwości w ustalonym stanie faktycznym sprawy może stanowić przedmiot oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku z dnia 24 czerwca 2022 r. – oczywiście wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, o ile stosowny zarzut został w niej postawiony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.