II OZ 773/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 867/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L. B. i R. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącej R. B. w sprawie ze skargi L. B. i R. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 868/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1038/15. Na obecnym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z dnia 11 września 2015 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącej. Od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z porównania oświadczeń skarżącej o stanie jej majątku i przychodów można wnioskować, że jej sytuacja materialna nie uległa takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy. Miesięczny dochód zmniejszył się o 150 zł (z 2.800 zł do 2.650 zł), ale jednocześnie koszty utrzymania obniżyły się o 400 zł (z 2.200 zł do 1.800 zł). Mimo pomniejszenia się oszczędności z pięciu do czterech tysięcy zł, aktualna kwota oszczędności nadal pozwala skarżącej na pokrycie pełnych kosztów procesu. Ponadto skarżąca nie wykonała w pełni wezwania Sądu i nie nadesłała żądanych dokumentów, w szczególności zeznania podatkowego za rok 2014, kserokopii deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące, historii rachunku bankowego prywatnego i firmowego za ostatnie trzy miesiące. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja materialna pogorszyła się, jej działalność gospodarcza jest nieopłacalna ekonomicznie, prawie nie otrzymuje nowych zleceń, a zleceniodawcy często opóźniają się z zapłatą przez co ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie występowała z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w czerwcu 2015 r. W wyniku rozpoznania wniosku postanowieniem z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 868/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1038/15. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżąca uzyskuje dochody w wysokości 2800 zł, ma oszczędności w kwocie 5000 zł, nie ma nikogo na utrzymaniu i jest współwłaścicielką domu o powierzchni 180 m 2. Skarżąca nie wykazała jednocześnie takich obciążeń budżetu domowego, które przekraczałyby uzyskiwane dochody. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może domagać się zmiany postanowienia w tym zakresie na podstawie art. 165 P.p.s.a., to jednak ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że strona, występując o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja materialna i rodzinna uległa zmianie. Skarżąca przytoczyła praktyczne takie same okoliczności faktyczne, opierając się jedynie na gołosłownych twierdzeniach, niczym nie popartych. Ponadto skarżąca, mimo wezwania, nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, zeznania podatkowego, ani kserokopii deklaracji VAT, przez co uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jej sytuacji finansowej. Skoro zatem skarżąca nie wykazała, iż nastąpiła taka zmiana, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wobec tego zażalenie podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.