II OZ 754/18

Dnia 12 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej 1) zażalenia W. P.; 2) zażalenia A. G. oraz 3) zażalenia "[...]" Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2165/17 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] postanawia: 1) oddalić zażalenie W. P.; 2) odrzucić zażalenia A. G. i "[...]" Sp. z o.o. w Z..

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił zażalenie W.P. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 24 października 2017 r. o odrzuceniu skargi, jako wniesione po terminie. Sąd wyjaśnił, że od postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. (brak fiskalny skargi) przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), które wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony skarżącemu 3 listopada 2017 r., dlatego jego zażalenie wniesione 13 listopada 2017 r. należało uznać za wniesione po terminie. Zażalenia na ww. postanowienie o odrzuceniu zażalenia wniósł adw. M.H. w imieniu: W. P., A. G. oraz "[...]" Sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie W. P. podlega oddaleniu, jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw; zaś zażalenia A. G. i "[...]" Sp. z o.o. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W przypadku gdy zażalenie zostało wniesione po terminie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., podlega odrzuceniu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zażalenie W. P. na postanowienie o odrzuceniu skargi zostało wniesione po terminie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony W. P. w dniu 3 listopada 2017 r. Zatem do dnia 10 listopada 2017 r. przysługiwał mu termin do wniesienia zażalenia. Zażalenie zostało zaś wniesione przez W. P. w dniu 13 listopada 2017 r., a więc po terminie, o jakim mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. Na uwagę zasługuje, że w zażaleniu skarżącego brak jest jakiejkolwiek argumentacji związanej z oceną niezachowania przez niego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi (podniesiono zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji WINB oraz wskazano, że wykonano wszystkie zobowiązania nałożone przez Sąd). Dlatego zażalenie W. P. należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Przechodząc do rozpoznania zażaleń wniesionych przez A. G. oraz "[...] " Sp. z o.o. w Z. należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesione zażalenia jest zobowiązany z urzędu badać, czy zostało ono wniesione przez strony do tego upoważnione, gdyż jest to jedna z przesłanek dopuszczalności tych zażaleń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony wyłącznie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania sądowego zainicjowanego skargą innej osoby. Ponadto, że zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wniesione przez osobę, która nabędzie status uczestnika postępowania na prawach strony, zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., dopiero z momentem skutecznego wniesienia skargi, uznać należy za niedopuszczalne (por. postanowienia NSA: z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 367/18; z 6 lutego 2018 r., II OZ 75/18; z 7 lutego 2017 r., II OZ 64/17; z 19 maja 2016 r., II OZ 512/16). W konsekwencji należy uznać, że powyższa reguła ma również zastosowanie do postępowania wywołanego odrzuceniem skargi spowodowanego nieuzupełnieniem przez stronę skarżącą braków formalnych skargi. Z tego względu skoro inne podmioty poza skarżącym nie posiadają interesu prawnego w sprawcach, w których nie nastąpiło skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, niedopuszczalnym jest udział takich podmiotów w postępowaniu w charakterze uczestnika, a tym samym – wnoszenie środków zaskarżenia w toku postępowania, w którym oceniono, że skarga nie została skutecznie wniesiona, np. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych (tak jak w tej sprawie braków fiskalnych) w terminie. W rozpoznawanej sprawie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia W. P. wnieśli A. G. oraz "[...]" Sp. z o.o. w Z., którzy nie stali się jeszcze uczestnikami przedmiotowego postępowania i nie mają żadnego interesu prawnego w kwestionowaniu wypowiedzianej przez Sąd Administracyjny oceny dotyczącej legalności dokonywanych przez skarżącego czynności procesowych – aktualnie terminowości wniesionego zażalenia. Dlatego zażalenia tych podmiotów jako dotyczące postanowienia o odrzuceniu zażalenia skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi należało uznać za niedopuszczalne, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do ich odrzucenia na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 184 i art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.