II OZ 753/18

Dnia 12 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej 1) zażalenia A. G. oraz 2) zażalenia "[...]" Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2165/17 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] postanawia: oddalić zażalenia A. G. oraz "[...]" Sp. z o.o. w Z.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił zażalenie R. B. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 24 października 2017 r. o odrzuceniu skargi, jako wniesione po terminie. Sąd wyjaśnił, że od postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), które wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony R. B. 3 listopada 2017 r., dlatego jego zażalenie wniesione 29 listopada 2017 r. należało uznać za spóźnione i w konsekwencji je odrzucić. Zażalenia na ww. postanowienie o odrzuceniu zażalenia wnieśli A. G. oraz "[...]" Sp. z o.o. w Z. reprezentowani przez adwokata M. H. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniesione zażalenia jest zobowiązany z urzędu badać, czy zostało ono wniesione przez strony do tego upoważnione, gdyż jest to jedna z przesłanek dopuszczalności tych zażaleń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony wyłącznie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania sądowego zainicjowanego skargą innej osoby. Ponadto, zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wniesione przez osobę, która nabędzie status uczestnika postępowania na prawach strony, zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., dopiero z momentem skutecznego wniesienia skargi, uznać należy za niedopuszczalne (por. postanowienia NSA: z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 367/18; z 6 lutego 2018 r., II OZ 75/18; z 7 lutego 2017 r., II OZ 64/17; z 19 maja 2016 r., II OZ 512/16). W konsekwencji należy uznać, że powyższa reguła ma również zastosowanie do postępowania wywołanego odrzuceniem skargi spowodowanego nieuzupełnieniem przez stronę skarżącą braków formalnych skargi. Z tego względu skoro inne podmioty poza skarżącym nie posiadają interesu prawnego w sprawach, w których nie nastąpiło skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, niedopuszczalnym jest udział takich podmiotów w postępowaniu w charakterze uczestnika, a tym samym – wnoszenie środków zaskarżenia w toku postępowania, w którym oceniono, że skarga nie została skutecznie wniesiona, np. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych (tak jak w tej sprawie braków fiskalnych) w terminie. To z tego względu Sąd I instancji powinien odrzucić zażalenie R. B. na postanowienie o odrzuceniu skargi W. P., ponieważ R. B. aktualnie nie posiada przymiotu strony – uczestnika postępowania. Jednak pomimo błędnego uzasadnienia należy uznać, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu zażalenia R. B. odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że zażalenia A. G. oraz "[...]" Sp. z o.o. w Z. na postanowienie o odrzuceniu zażalenia R. B. także zostały wniesione przez podmioty, które nie stały się jeszcze uczestnikami przedmiotowego postępowania i nie mają żadnego interesu prawnego w kwestionowaniu postanowienia Sądu I instancji i oceny skuteczności czynności procesowych podmiotu, który także aktualnie nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 33 § 1 p.p.s.a. Dlatego zażalenia A. G. oraz "[...] " Sp. z o.o. w Z. należało uznać za niezasadne, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do ich oddalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.