II OZ 752/16

Dnia 19 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. i M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 209/16 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowanych postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącym I. K. i M. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. Sąd, powołując się na treść art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz orzecznictwo sądowe (por. wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340; postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059; wyrok NSA z 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01; postanowienie NSA z 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99; postanowienie NSA z 8 grudnia 2005 r., sygn. I OZ 1347/05; postanowienie SN z 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2000/11/431; oraz postanowienie SN z 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, LEX nr 51986), wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie zaniedbania dopuścił się profesjonalny pełnomocnik skarżących, wysyłając skargę na nieprawidłowy adres organu. Nowy adres organu wskazany został na pierwszej stronie zaskarżonej decyzji oraz w piśmie organu odwoławczego z 11 grudnia 2015 r., które zostały doręczone pełnomocnikowi skarżących. W konsekwencji nie można przyjąć, że skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminu. Tego rodzaju uchybienie, zdaniem Sądu, należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik skarżących czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji również jego mocodawca (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09; z 9 maja 2006 r., II OZ 468/06). Tym samym skoro profesjonalny pełnomocnik skarżących nie zachował staranności jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o interesy mocodawcy, to jego postępowanie świadczy o zachowaniu noszącym znamiona winy, a w konsekwencji o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania omawianej czynności procesowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli oboje skarżący, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 9 K.p.a. przez niepowiadomienie stron o zmianie siedziby organu, w sytuacji w której postępowanie toczące się przed tym organem w trybie odwoławczym jest dla stron kolejnym etapem rozpoznania tej samej sprawy; - art. 86 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że strona nie dokonała czynności w terminie, w sytuacji w której strona nie ze swojej winy czynność (skargę) dokonała w wymaganym przez ustawę terminie i skierowała na adres dotychczasowej siedziby organu; - niedokonanie stosownej zmiany na internetowej stronie organu, w części określającej nową siedzibę tego organu ze wskazaniem adresu, na który przesłana została skarga. W odpowiedzi na zażalenie M. J. wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a., jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Jednocześnie powtórzyć należy za Sądem I instancji, utrwalony w orzecznictwie pogląd, że wszelkie czynności pełnomocnika strony rozciągają się w swoich skutkach na samą stronę. Ma rację Sąd I instancji, że niepodjęcie przez pełnomocnika strony czynności procesowych w określonym terminie do ich dokonania wywołuje skutki dla samego skarżącego w postaci upływu tego terminu. Działanie takiego pełnomocnika nie może być bowiem oceniane jako działanie osoby trzeciej, ale jako działanie samego skarżącego, który ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił charakter działań procesowych pełnomocnika strony. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). W tej sprawie strona skarżąca w zażaleniu podnosi, że nie została poinformowana przez organ o zmianie adresu jego siedziby. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w aktach sprawy znajdują się dwa pisma, w których [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał nowy adres swojej siedziby. Nawet jeżeli strona skarżąca brała pod uwagę informacje zawarte na stronie internetowej PINB, to po pierwsze, dysponując dwoma sprzecznymi informacjami powinna to wyjaśnić, a po drugie, zgodnie z zasadami postępowania (zasada informowania) powinna nadać przesyłkę na adres wskazywany przez sam organ, po to by nie narażać się na negatywne skutki prawne swoich działań. W innym wypadku nie jest spełniony warunek dochowania należytej staranność. Trudno w takie sytuacji mówić w ogóle o zaistnieniu wyjątkowych okoliczności. Co najistotniejsze, organ II instancji w zaskarżonej decyzji zawarł prawidłowe pouczenie, co do sposobu i trybu wniesienia skargi oraz wskazał w niej dokładny adres, na który należało nadać skargę u operatora pocztowego. Wysłanie zatem skargi na inny adres niż wskazany w zaskarżonej decyzji, nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.