II OZ 729/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 640/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 9 sierpnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie.

H. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. (dalej "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (dalej "WSA w Kielcach") skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "[...]WINB") z 9 sierpnia 2024r. znak [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona za pośrednictwem organu 7 listopada 2024 r. drogą pocztową (k.14). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone Spółce 13 sierpnia 2024 r., skarga zaś została nadana 7 listopada 2024 r. i wniósł o jej odrzucenie, a na wypadek gdyby do odrzucenia skargi nie doszło - o jej oddalenie. Postanowieniem z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 640/24 WSA w Kielcach odrzucił na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z uwagi na uchybienie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 204/25 oddalił zażalenie od ww. postanowienia. Zaskarżonym aktualnie postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 640/24 WSA w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę jako spóźnioną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga na postanowienie [...]WINB z 9 sierpnia 2024 r. została złożona z uchybieniem ustawowego terminu, podczas gdy stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżąca pozostawała w świadomości, że (zainicjonowane przez nią) postępowanie zażaleniowe nadal się toczy, tj. nie miała wiedzy o wydaniu rozstrzygnięcia w w/w sprawie. Dopiero bowiem 31 października 2024 r. zapoznała się z treścią zaskarżonego postanowienia - a zatem merytorycznym rozstrzygnięciem organu II instancji zawierającym m.in. pouczenie o podstawie prawnej i terminie zaskarżenia i tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarga została złożona przez Spółkę z uchybieniem 30-dniowego terminu, podczas gdy Skarżąca dopiero 31 października 2024 r. zapoznała się z treścią zaskarżonego postanowienia, a zatem merytorycznym rozstrzygnięciem organu zawierającym uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o podstawie prawnej i terminie zaskarżenia. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi, a złożenie skargi do 12 września 2024 r. nie było możliwe; 3. brak zastosowania art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o odrzuceniu skargi, podczas gdy Skarżąca 31 października 2024 r. zapoznała się z treścią postanowienia [...]WINB i tym samym bieg do zaskarżenia postanowienia rozpoczął się 31 października 2024 r., a zatem istniały przesłanki do uwzględniania złożonej skargi. Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozpoznanie co do istoty złożonej 7 listopada 2024 r. skargi na postanowienie [...]WINB z 9 sierpnia 2024 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a zatem nie jest dopuszczalne jego przedłużenie lub skrócenie przez sąd. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do modyfikacji długości terminu ustawowego. Jest to również termin prekluzyjny, co oznacza, że sąd administracyjny uwzględnia jego upływ z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę, jako spóźnioną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, co bezsporne zaskarżone, rozstrzygnięcie zostało doręczone Skarżącej, a dokładniej osobie uprawnionej do odbioru 13 sierpnia 2024 r., co wynika wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Tym samym termin do wniesienia skargi upływał 12 września 2024 r. Skarga została natomiast wniesiona 7 listopada 2024 r. Co prawda Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednak wniosek ten został prawomocnie odrzucony (postanowienie NSA z 5 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 204/25). Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu. Sąd ani organ odwoławczy nie ma bowiem kognicji do przedłużenia terminu dla strony, nawet w przypadku zajścia szczególnych okoliczności. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi zawsze prowadzi do jej odrzucenia. Sąd jest w tym zakresie związany art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. i nie ma swobody w kreowaniu innej sytuacji prawnej strony. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, stwierdzić należy, że ograniczają się one wskazania nieprawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie mogą być one zatem skutecznie podnoszone w sytuacji kwestionowania postanowienia odrzucającego skargę. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.