II OZ 705/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 570/24 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia D. z siedzibą w P. i M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2024 r. nr WOA.7721.75.2024.MKA w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 28 czerwca 2024 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) Stowarzyszenie D. z siedzibą w P. (dalej zwane Stowarzyszeniem) i M. K. (dalej zwana skarżącą), reprezentowani przez radcę prawnego W. K. wnieśli wspólnym pismem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2024 r. nr WOA.7721.75.2024.MKA w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wraz ze skargą Stowarzyszenie uiściło wpis od skargi w kwocie 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 570/24, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę Stowarzyszenia i M. K. i orzekł o zwrocie uiszczonego przez Stowarzyszenie wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał treść przepisu art. 53 § 1 P.p.s.a., a następnie wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 28 maja 2024 r., co wynika z potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 27 czerwca 2024 r. Skarga została natomiast wniesiona za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 28 czerwca 2024 r., a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2024 r., odrębnymi pismami wnieśli Stowarzyszenie oraz skarżąca, reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy; ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub umorzenie postępowania w części, tj. w zakresie wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowym według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez wydanie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia w sprawie, w której na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. zachodzi nieważność postępowania, w związku z naruszeniem przez organ przepisów art. 40 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej K.p.a.) wobec niewłaściwego doręczenia decyzji z dnia 22 maja 2024 r.; 2) art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. przez naruszenie zasady informowania uczestników postępowania przez organy władzy publicznej o podjętych działaniach i czynnościach, zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu wskutek nieprawidłowego doręczenia stronom zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że stosownie art. 40 § 2 i 3 K.p.a. organ wydający decyzję zobowiązany jest doręczyć ją wszystkim stronom, a więc każdemu z odwołujących się uczestników postępowania oddzielnie. Pomimo tego, że Stowarzyszenie i skarżąca działali przez tego samego pełnomocnika organ miał obowiązek doręczenia wydanej przez siebie decyzji w dwóch egzemplarzach, oddzielnie dla każdego z odwołujących się uczestników postępowania. Co więcej, jeżeli przesłał tylko jeden egzemplarz (odpis) decyzji pełnomocnikowi obu odwołujących się winien był, np. w piśmie przewodnim wskazać do którego z odwołujących się uczestników jest on adresowany. Skoro tego nie uczynił nie sposób było ustalić do którego z odwołujących się zaadresowana była przesłana przez organ decyzja. Tym samym naruszona została zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wyrażona w art. 10 K.p.a. oraz zasada informowania uczestników postępowania przez organy władzy publicznej o podjętych działaniach i czynnościach (art. 9 K.p.a.) oraz zasada zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej wyrażona w przepisie art. 8 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt II OZ 705/24 oddalił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Powodem odrzucenia skargi w tej sprawie było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skarga została wniesiona z uchybieniem przewidzianego dla tej czynności terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W rozpoznawanym zażaleniu pełnomocnik skarżącej twierdzi, że doręczenie mu decyzji nie było skuteczne, bowiem została ona skierowana w jednym egzemplarzu do pełnomocnika, który reprezentował skarżąca i Stowarzyszenie, organ miał zatem obowiązek doręczenia wydanej przez siebie decyzji w dwóch egzemplarzach, oddzielnie dla każdej strony. Kwestia ta nie została wprost uregulowana w procedurze administracyjnej. Stanowisko pełnomocnika skarżącej nie jest jednak prawidłowe. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu z treści art. 40 § 2 K.p.a. nie wynika bezwzględny obowiązek doręczenia pełnomocnikowi kilku stron postępowania o wspólnych interesach odpowiedniej ilości odpisów decyzji administracyjnej. Przepis ten statuuje ogólną zasadę, zgodnie z którą jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji gdy jeden pełnomocnik reprezentuje w sprawie kilka stron (osób) występujących w sprawie, to doręcza się mu tylko jeden egzemplarz decyzji ze skutkiem dla wszystkich reprezentowanych przez niego podmiotów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 350/19, LEX nr 2653229; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 113/15, LEX nr 1787511; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 770/16, LEX nr 2227333). W niniejszej sprawie odwołania (sporządzone przez radcę prawnego W. K.) odrębnymi pismami wnieśli Stowarzyszenie i skarżąca. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się stosowne pełnomocnictwa procesowe udzielone dla tego radcy prawnego do reprezentowania Stowarzyszenia (pełnomocnictwo z 9 stycznia 2017 r.) oraz skarżącej (pełnomocnictwo z 23 marca 2024 r.). Tego rodzaju umocowanie do reprezentacji obejmuje swoim zakresem także odbiór korespondencji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skierowanie jednego egzemplarza decyzji do pełnomocnika obu stron nie może stanowić podstawy do uznania, że tylko z tego powodu doszło do wadliwego doręczenia zaskarżonej decyzji. Ponadto po dokonaniu doręczenia decyzji ani pełnomocnik, ani skarżąca nie kwestionowali prawidłowości jej doręczenia, ani daty jej doręczenia. Dopiero po odrzuceniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem wniesionej po upływie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik podniósł powyższe okoliczności. Zauważyć również należy, że z rozdzielnika zaskarżonej decyzji wprost wynika, że decyzję otrzymuje pełnomocnik Stowarzyszenia i skarżącej. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi w przedmiotowej sprawie nastąpiło więc prawidłowo, a podniesiony w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony. W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pełnomocnik skarżącej nie zdołał podważyć ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania. Skoro do skutecznego doręczenia decyzji doszło w dniu 28 maja 2024 r., to termin do wniesienia skargi upływał 27 czerwca 2024 r. (czwartek - nie był to dzień wolny od pracy). Zatem skarga nadana na poczcie w dniu 28 czerwca 2024 r. wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu wskazanego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Skutkiem tego było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem stwierdzić należy, że nie może on zostać uwzględniony, bowiem brak jest podstawy prawnej do orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie takich kosztów między stronami w postępowaniu zażaleniowym, w szczególności podstawy takiej nie stanowią przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a.