II OZ 700/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 279/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2024 r. nr WOP.7721.141.2024.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

A.B. wniósł skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2024 r. nr WOP.7721.141.2024.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z zarządzeniami z 31 stycznia 2025 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie 8 odpisów skargi. Wezwania zawierały pouczenie, że czynności tych należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzeń, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od skargi i nie uzupełnił jej braków formalnych, tj. nie wskazał numeru PESEL oraz nie nadesłał żądanych odpisów. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 279/25 skargę odrzucił. Sąd wyjaśnił, że wezwania do uzupełnienia braków doręczono 24 lutego 2025 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", a skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścił wpisu od skargi i nie uzupełnił pozostałych jej braków. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu i obliguje do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu wyjaśnił, że nie spodziewał się, że w tak krótkim okresie od złożenia skargi otrzyma korespondencję z sądu. Podkreślił, że w czasie kiedy próbowano doręczyć mu wezwania nie przebywał w domu ponieważ był na urlopie, a zatem nie mógł na nie odpowiedzieć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Jednym z wymogów jest wynikający z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obowiązek podania w pierwszym piśmie w sprawie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie, co wynika wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Ponadto brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., jest także niedołączenie do skargi wymaganej liczby odpisów skargi (zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a.), który to brak nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., czy też do skargi nie dołączono odpowiedniej liczby odpisów skargi, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma, nadesłania brakujących odpisów skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Ponadto zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, dlatego też Sąd zasadnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonej przez niego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te uznano za doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 24 lutego 2025 r. Zauważyć należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia). Z treści powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku zgłoszenia się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym kolejne zawiadomienie nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a., wskazując, że miało to miejsce "w oddawczej skrzynce pocztowej". Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi oraz do uiszczenia wpisu naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 10 lutego 2025 r., zaś drugie 18 lutego 2025 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 25 lutego 2025 r. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Słusznie zatem uznano, że doręczenie zostało dokonane 24 lutego 2025 r. Braki formalne skargi oraz należny wpis powinny być zatem uzupełnione do dnia 3 marca 2025 r. Jednak w powyższym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi jak też nie uiścił należnego wpisu od skargi. Skoro zatem skarżący nie uzupełnił we wskazanym terminie braków formalnych skargi (nie podał numeru PESEL i nie nadesłał odpowiedniej liczby odpisów skargi), a także nie uiścił należnego wpisu od skargi w terminie zakreślonym w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, to Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę skarżącego. Na koniec zaznaczenia wymaga, że przedmiotem oceny na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego był wyłącznie fakt nieusunięcia braków skargi. Przyczyny, z powodu których nastąpiło uchybienie terminu do usunięcia tych braków mogą zaś stanowić ewentualny przedmiot oceny Sądu I instancji w przypadku złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz usunięcia braków formalnych skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.