II OZ 700/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H. i R. F. na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 742/22 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. M., P. M., J. J., H. S., L. S., M. H., R. F., P. C. i A. N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 maja 2022 r. znak: WOB.7722.38.2022.JKUT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: 1. uchylić zaskarżone zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 742/22 wzywające w sprawie ze skargi B. M., P. M., J. J., H. S., L. S., M. H., R. F., P. C. i A. N. do uiszczenia wpisu sądowego J. J., H. S., L. S., M. H., R. F., P. C. i A. N., 2. zwrócić ze środków Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpisy od skargi w wysokości po 100 zł każdy uiszczone przez J. J., A. N.

B. M., P. M., J. J., H. S., L. S., M. H., R. F., P. C. i A. N. reprezentowaniu przez adwokata J. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 maja 2022 r. znak: WOB.7722.38.2022.JKUT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Przy piśmie z 3 sierpnia 2022 r. będącym odpowiedzią na wezwanie sądu z 22 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżących przekazał m.in. dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł do sprawy II SA/Kr 742/22 (k. 29 akt). Wpis ten zaliczono na poczet skargi wniesionej przez B. M. i P. M. (k.30 verte). Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniami z dnia 16 września 2022 r., powołując się na art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie), wezwał adwokata J. J. jako pełnomocnika J. J. (k. 34), H. S. i L. S. (k.36), M. H. (k.35), R. F. (k. 31), P. C. (k. 32) i A. N. (k.33) do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie po 100 zł każdy, pod rygorem jej odrzucenia. M. H. i R. F. reprezentowani przez adwokata J. J. w odpowiedzi na wezwanie Sądu (k. 35 i k. 31) wnieśli zażalenie na powyższe, skierowane do nich zarządzenia Przewodniczącego. Zarzucają oni naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wezwaniu każdego ze skarżących tj. M. H. i R. F. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w sytuacji gdy skarżący będąc współwłaścicielami tej samej nieruchomości (tj. składającej się z działki oznaczonej numerem ew. [...], położonej w D.) zobowiązani byli do uiszczenia wyłącznie jednego wpisu sądowego określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonych zarządzeń. Pełnomocnik podnosi, że zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sposób niewłaściwy dokonał ustalenia wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Przewodniczący wezwał bowiem M. H. i R. F. do uiszczenia dwóch wpisów sądowych od skargi w kwocie 100 zł w oparciu o w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji gdy Skarżąca M. H. I Skarżący R. F. są współwłaścicielami nieruchomości, składającej się z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w D. Pełnomocnik podkreśla, iż ze względu na bliskość zamierzenia inwestycyjnego objętego postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego z nieruchomością będącą własnością jego mocodawców, skarżący wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony rzeczonego postępowania. Zatem przyjąć należało, że pomiędzy skarżącymi zachodzi współuczestnictwo materialne. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia z dnia 20 września 2011 roku (sygn. akt: I OZ 675/11) "Przykładem współuczestnictwa materialnego jest sytuacją, kiedy skargę wnoszą osoby będące współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania". Zgodnie zaś z treścią art. 214 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Powyższe znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 roku (sygn. akt: II OZ 980/11), w którym Sąd stwierdził, że:" Pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 P.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób przyjąć, że organy nadzoru budowlanego upatrują interes prawny do udziału w postępowaniu przez skarżących w udziale w prawie własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], ponieważ w takim przypadku skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2022 roku na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 maja 2022, roku (znak: WOB.7722.38.2022 JKUT), powinna podlegać jednej opłacie 100 zł, bowiem pomiędzy wszystkimi skarżącymi występowałoby współuczestnictwo materialne jako współwłaścicielami wspomnianej wyżej nieruchomości. Przy zażaleniu nadesłano wydruk z KW działki nr [...] o Nr [...] z dnia 7 października 2022 r. godz. 15:48, według którego współwłaścicielami ww. działki są M. A. i R. F. po 1/2 udziału (k. 69 akt). W piśmie procesowym z 18 października 2022 r. pełnomocnik wnoszących zażalenie zwrócił się na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. o zasądzenie na rzecz wnoszących zażalenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl § 2 ww. przepisu pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Jak stanowi art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału wzywa wnoszących skargę do opłacenia należnego od niej wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Jak stanowi art. 233 zd. 1 P.p.s.a. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu. W niniejszej sprawie zasadnym jest zarzut, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 16 września 2022 r. jest wadliwe, bowiem z akt sprawy wynika, że wpis powinien zostać uiszczony przez skarżących zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a., czyli jeden wpis od skargi na zaskarżone postanowienie MWINB w Krakowie bowiem obowiązki lub uprawnienia związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne i podlegają jednej opłacie. Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że podstawą do określenia kręgu stron postępowania legalizacyjnego, w którym wydano zaskarżone postanowienie MWINB w Krakowie, utrzymujące w mocy postanowienie PINB w Myślenicach z 20 stycznia 2022 r. Nr 32/2022 znak: SB.5160.2.2022.BA była współwłasność działki nr ew. [...], dla której prowadzona jest KW nr [...]. Co prawda w aktach jest tylko dział II ww. KW, z którego nie wynika oznaczenie nieruchomości ale po sprawdzeniu treści ww. KW w systemie elektronicznych ksiąg wieczystych na stronie (https://przegladarka-ekw.ms.gov.pl/eukw_prz/KsiegiWieczyste/pokazWydruk) w dziale I - O (oznaczenie nieruchomości) widnieje dz. ew. nr [...]. W związku z powyższym wszystkie osoby wskazane w tej KW jako współwłaściciele tej działki stały się stronami postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ w I instancji. Właśnie z racji tej współwłasności, na etapie wnoszenia skargi na postanowienie MWINB w Krakowie z dnia 10 maja 2022 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, należało przyjąć, że przysługujące im uprawnienie związane z przedmiotem zaskarżenia jest wspólne. To zaś powinno skutkować wezwaniem skarżących, będących współwłaścicielami ww. działki do uiszczenia jednej opłaty tj. wpisu stałego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Jak wynika z akt sądowych wpis taki został uiszczony przez pełnomocnika skarżących przy piśmie z 3 sierpnia 2022 r. - odpowiedzi na wezwanie sądu z 22 lipca 2022 r. dotyczące podania nr PESEL skarżących i nadesłania ich pełnomocnictw (k. 28 akt). Zatem zaskarżone zarządzenie naruszyło art. 214 § 2 P.p.s.a. i jako takie podlegało uchyleniu, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. o czym NSA postanowił w pkt 1 sentencji. W związku z powyższym, w ocenie NSA, należało nie tylko uchylić zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 16 września 2022 r. odnoszące się do M. H. i R. F. ale wszystkie wydane w tym dniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Należy przyjąć, że wpis od skargi został uiszczony w całości już poprzez wpłatę dokonaną 4 sierpnia 2022 r. (k. 28 akt). Tym samym konieczne było orzeczenie o zwrocie nienależnych wpisów od skargi tym skarżącym, którzy ich dokonali w odpowiedzi na wezwanie sądu tj. uiszczonych przez J. J., A. N., o czym NSA orzekł w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 225 P.p.s.a. Zdaniem NSA, nie było podstaw do orzeczenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego albowiem art. 209 P.p.s.a. przewiduje zwrot kosztów postępowania w każdym orzeczeniu w przypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacjach wskazanych w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Wobec tego brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z art. 198 P.p.s.a.