II OZ 7/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SPP/Bd 165/22 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 7 września 2018 r., nr WINB-WOP.7723.21.2018.MN w przedmiocie niedopuszczalności wniesionego zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt II SPP/Bd 165/22 utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2022 r. pozostawiające wniosek J. W. bez rozpoznania. Pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. J. W. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2023 r., domagając się jego uchylenia. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 258 § 1 i § 4 P.p.s.a., czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje, co do zasady, referendarz sądowy, a środkiem odwoławczym przysługującym od jego postanowień i zarządzeń jest sprzeciw (art. 259 P.p.s.a.). Sprzeciw ten rozpoznaje sąd, który zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd zauważył, że skoro właściwy miejscowo sąd, w którym orzeka referendarz, od którego zarządzenia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy, orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie na podstawie art. 260 P.p.s.a. jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Dodał, że prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcia nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie Sądu postanowienie było prawomocne, w związku z tym stronie nie przysługiwało prawo do wniesienia od niego zażalenia. Sąd odrzucił wniesione zażalenie jako niedopuszczalne na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zwolnienie od dalszych opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu W tym stanie sprawy stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. istniały podstawy do odrzucenia przez Sąd I instancji zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 7 marca 2023 r. Przeszkodą dla rozpoznania zażalenia było wyczerpanie przysługujących jej środków odwoławczych. Okoliczności przywołane w uzasadnieniu zażalenia nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia bowiem dotyczą kwestii oceny materiału dowodowego i postępowania administracyjnego, do którego zaskarżone postanowienie w ogóle nie odnosiło się. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.