II OZ 688/18

Dnia 3 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt VII SO/Wa 17/18 o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt VII SO/Wa 17/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 29 stycznia 2018 r., które wpłynęło do tegoż sądu w dniu 1 lutego 2018 r., M. B. reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego w osobie adwokata złożyła do WSA w Warszawie wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia ochronnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nałożenie grzywny może spowodować, że rodzice zaszczepią dziecko tylko z tego powodu, co może spowodować nieodwracalne skutki dla jego zdrowia. Z literatury przedmiotu według skarżącej wynika, że stosowane na terytorium RP szczepionki zawierają w swoim składzie aluminium i rtęć, silne neurotoksyny, których dawka przekracza dawkę bezpieczną dla organizmu, powodując szereg chorób z autoagresji, w tym: alergie, padaczkę, chorobę Alzheimera, Parkinsona, nowotwory, zapalenie ucha, i inne które ujawniają się w wieku dojrzałym i nikt nie wiąże ich ze szczepieniami. Podane do organizmu powodują silne rozregulowanie układu odpornościowego na trwałe. A więc wstrzymanie poddania obowiązkowym szczepieniom dziecka jest powodowane troską o zdrowie dziecka. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro wniosek nie został należycie uzasadniony, przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), to brak było podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Zdaniem tegoż sądu skarżąca nie wskazała, z jaką konkretnie szkodą lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, będzie się dla niej wiązać wykonanie zaskarżonego postanowienia, a tylko takie okoliczności mogą być podstawą do udzielenia ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania aktu. W ocenie sądu pierwszej instancji wskazywane we wniosku możliwe negatywne konsekwencje wykonania szczepienia nie stanowią skutku wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie wykazała w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - naruszenie art. 61 § 3 Ppsa poprzez przyjęcie, że skarżącej nie grozi szkoda – sprowadzenie szkody tylko do obowiązku pieniężnego (egzekucji grzywny) w sytuacji, gdy przymuszenie do wykonania szczepienia ochronnego może spowodować skutki nieodwracalne. Skarżąca jako uzasadnienie wskazała, że w przypadku wykonania postanowienia grozi jej niepowetowana szkoda, gdyż w chwili wyegzekwowania przymusowej grzywny organ administracji mógłby nałożyć kolejną grzywnę, aż do chwili wykonania obowiązku przymusowego szczepienia, z którym skarżąca się nie zgadza, a który to zabieg ma charakter nieodwracalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 61 § 3 Ppsa na wniosek strony skarżącej sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest prawdopodobieństwo wystąpienia w razie jej wykonania okoliczności, które zagrożą powstaniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zasadniczo więc ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. Samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia nie jest wystarczające. We wniosku należy wskazać na okoliczności, które są prawdopodobne i które w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji mogą doprowadzić do powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie tych okoliczności sąd ma dojść do przekonania, że zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 Ppsa są prawdopodobne i ochrona skarżącego przed nimi wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przedmiotem wniosku M. B. jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nakładające na wnioskodawcę grzywnę w wysokości 500 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki L. B. obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2016 r. wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Na tym etapie postępowania Sąd nie ocenia skutków wykonania tytułu wykonawczego. Ocenia jedynie - w świetle art. 61 § 3 Ppsa - konsekwencje wykonania obowiązku uiszczenia nałożonej grzywny. Wskazywane przez skarżącą możliwe negatywne konsekwencje wykonania szczepienia nie stanowią skutku wykonania zaskarżonego postanowienia. Możliwość nałożenia dalszych grzywien, które na obecnym etapie mają charakter jedynie hipotetyczny, nie stanowi o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Wobec tego należy stwierdzić, że podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia i w zażaleniu okoliczności związane z konsekwencjami wykonania obowiązku przymusowego szczepienia nie wskazują w żaden sposób na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 565/15, Lex Nr 1780848). Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącej należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie zaskarżonego aktu. W sytuacji, gdy chodzi o postanowienie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest wskazanie i zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zażalenie, nie spełnia powyższych wymogów. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.