II OZ 685/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 679/15 o odmowie dopuszczenia A. S.A. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Papowo Biskupie z 26 stycznia 2015 r. Nr IV/19/15 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Papowo Biskupie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2 1

Postanowieniem z 8 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") dopuszczenia w charakterze uczestnika do udziału postępowania toczącym się ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Papowo Biskupie z 26 stycznia 2015 r. w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Papowo Biskupie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka. Zarzuciła naruszenie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), przez brak zbadania interesu prawnego spółki. Zarzuciła także naruszenie art. 33 § 2 w związku z art. 197 § 2 i w związku z art. 184 i art. 180 p.p.s.a., z uwagi na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Ponadto Spółka zarzuciła nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji rozpoznał wniosek w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji na posiedzeniu jawnym, a także zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 33 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy p.p.s.a. wprowadzonej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658 – dalej jako "ustawa nowelizująca"). Zmiana art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. zostało bowiem wprowadzona na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy nowelizującej i nie miała zastosowania do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (art. 2 ustawy nowelizującej), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed 15 sierpnia 2015 r., a więc stosuje się art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że w tej sprawie nie obowiązywał wprowadzony na mocy ustawy nowelizującej przepis art. 33 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., który obecnie stanowi, że postanowienie o dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia) takiego uczestnika sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. W związku z postawionym w zażaleniu zarzutem nieważności, w pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii, czy postanowienie rozstrzygające wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogło zostać wydane, jak to miało miejsce w tej sprawie, na posiedzeniu niejawnym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia pozwoli na ustalenie, czy skład Sądu I instancji był zgodny z przepisami prawa. Zgodnie z treścią art. 90 § 1 p.p.s.a. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. "Posiedzenie sądowe" obejmuje swoim zakresem posiedzenia jawne i posiedzenia niejawne. Przepis art. 90 § p.p.s.a. stanowi konkretyzację konstytucyjnej zasady jawności. W przepisach szczególnych ustawy p.p.s.a. dopuszczono jednak możliwość rozpoznania sprawy lub jej części na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 90 § 1 p.p.s.a., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Oznacza to, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest możliwe tylko wówczas, gdy tak stanowi przepis szczególny np.: art. 30, art. 55 § 1, art. 58 § 3, art. 61 § 5, art. 86 § 1, art. 88 oraz art. 89 p.p.s.a. Do wejścia w życie ustawy nowelizującej, która w tej sprawie i w odniesieniu do wniosku Spółki o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie ma zastosowania, ustawodawca nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że wniosek Spółki powinien być rozpoznany na posiedzeniu jawnym, w składzie trzyosobowym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym. Oznacza to, że wydanie postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących ustalenia składu orzekającego (art. 16 § 1 p.p.s.a.), a więc z naruszeniem art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., którą to okoliczność Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany uwzględnić z urzędu na podstawie art. 183 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W związku z tego rodzaju podstawą uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości odniesienia się do kwestii zasadności dopuszczenia Spółki do udziału w postępowaniu. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. art. 183 § 2 pkt 4, a także w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2 3