II OZ 679/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R.P., D. K. i D. K. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1543/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. P. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K.; 2. odrzucić zażalenie R. P. i D. K..

D. K. i K. P. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2026 r. Przewodniczący Wydziału VII tego Sądu wezwał skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zażaleniami D. K., D. K., K. P. i R. P. zaskarżyli powyższe zarządzenie. W uzasadnieniu zażaleń zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych wnoszących zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. K. i K. P. należy oddalić jako nieusprawiedliwione. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis (stosunkowy lub stały). Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Według § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu nadzoru budowlanego orzekająca o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, a w tej sprawie po stronie skarżących mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym, co przesądzono w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt II OZ 1607/25 i II OZ 1608/25 - skarżące zasadnie zostały wezwane do uiszczenia solidarnie należnego wpisu, którego wysokość ustalona została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto za prawidłową należy uznać podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanego wpisu od skargi, termin wykonania obowiązku i konsekwencje nieuiszczenia opłaty sądowej. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia nie mogły wpłynąć argumenty zażalenia odwołujące się do sytuacji finansowej skarżących. Oceniając legalność zarządzenia z dnia 24 kwietnia 2026 r. należało jedynie sprawdzić, czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżące wpisu sądowego, jego wysokość, prawidłowość pouczenia o środku odwoławczym i doręczenia wezwania. Kwestia przyznania skarżącym prawa pomocy jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Zażalenie wniesione przez D.K. i R. P. należy z kolei odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D. K. i R. P., którzy nie są adresatami zaskarżonego zarządzenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji - w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.