II OZ 673/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 25/23 o odrzuceniu zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2023 r. w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2021 r. znak: WOB.7721.111.2021.2021.ACIE w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 25/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2023 r. w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2021 r. znak: WOB.7721.111.2021.2021.ACIE w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem zażalenia było postanowienie z dnia 20 września 2023 r., którym WSA w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego w WSA w Krakowie z dnia 28 lipca 2023 r. oddalającego wniosek K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Sąd wyjaśnił, że w świetle art. 194 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt. 6-8 p.p.s.a. takie zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie złożyła zażalenie K. M. , wnosząc o jego zmianę poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Zakwestionowała prawidłowość dokonanych przez Sąd wojewódzki ustaleń faktycznych w zakresie jej sytuacji finansowej. Podniosła, że nie jest w stanie samodzielnie i bez uszczerbku na dla utrzymaniu siebie i swojej rodziny uiścić koszty sądowe oraz opłacić adwokata z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 1 grudnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. W tym warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia przez Sąd wojewódzki zażalenia na postanowienie z dnia 1 grudnia 2023 r. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej zawartej w zażaleniu, należy podkreślić, że na tym etapie rozpoznawane jest jedynie zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie, którym utrzymano w mocy orzeczenie starszego referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2023 r. A zatem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego była ocena czy trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że na postanowienie sądu wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie przysługuje zażalenie. Uznając taką ocenę za prawidłową, tutejszy Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych kwestii podnoszonych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.