II OZ 670/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 29 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1328/19 o odrzuceniu skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. podjąć postępowanie z udziałem następców prawnych J.S. – J.S., G.S., M.S., G.S., E.S. i M.F., 2. oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Administracyjnego w Rzeszowie odrzucił skargę J.S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z [...] września 2019 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 stycznia 2020 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi. W związku z tym Sąd I instancji odrzucił skargę. W dniu 21 lutego 2020 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z 29 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w związku ze śmiercią skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Po pierwsze, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 2019, poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Natomiast zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w razie śmierci strony Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Pismem z 17 listopada 2020 r. J.S. wskazała następców prawnych zmarłego skarżącego. Z pisma tego wynika, że następcami prawnymi skarżącego są [...]. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był podjąć zawieszone postępowanie z udziałem tych osób. Po drugie, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo skutecznego wezwania nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Z przepisów ustawy p.p.s.a. wynika obowiązek poniesienia przez stronę kosztów toczącego się z jej inicjatywy postępowania. Przejawem tej zasady jest między innymi obowiązek uiszczenia wpisu, w tym również wpisu od skargi. Brak wykonania obowiązku w tym zakresie powoduje, że sąd administracyjny nie może rozpoznać wnoszonych przez stronę pism. Wyjątkiem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący występował o przyznanie prawa pomocy, jednak postanowieniem z 19 grudnia 2019 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Ponadto przedmiotowa sprawa nie jest jedną ze spraw, które podlegają ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Skarżący był więc zobowiązany ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu (art. 199 p.p.s.a.), w tym między innymi uiścić wpis sądowy od skargi. Nieopłacona skarga podlegała odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podjął postępowanie. O oddaleniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.