II OZ 666/15

Dnia 10 lipca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odrzucić wniosek S. P. o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie oddalił wniosek S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że S. P. w skardze z 8 maja 2014 r. na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpoznania zażalenia zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten rozpoznany został postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14, którym odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 WSA w Warszawie odrzucił ww. skargę. Skarżący w piśmie z dnia 10 października 2014 r. ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. WSA postanowieniem z 12 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 odmówił zmiany postanowienia z 12 sierpnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 2 lutego 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie z 12 grudnia 2014 r. W dniu 5 lutego 2015 r. stwierdzono prawomocność postanowienia z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 o odrzuceniu przedmiotowej skargi. Prawomocność została stwierdzona z dniem 4 listopada 2014 r. Pismem z 4 marca 2015 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 9 marca 2015 r.) skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania mu pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 360/15 oddalił zażalenia skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2015 r. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu prawa pomocy, ponieważ postępowanie którego dotyczy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P. wnosząc o jego uchylenie w całości i zawieszenie w czynnościach wykonywania zawodu sędziego Katarzyny Golat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przytoczonej regulacji wynika, że wniosek ten można złożyć dopóki trwa postępowanie sądowego. Z konstrukcji powyżej wymienionego przepisu wynika również, że wniosek ten nie może być złożony po prawomocnym zakończeniu postępowaniu, w sytuacji, gdy strona nie zainicjowała postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia, bowiem wówczas rozpatrywanie takiego wniosku byłoby bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe rozważania prawne oraz uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy stwierdzić należało, że wystąpiła w tym przypadku wskazana wyżej sytuacja. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie ze skargi S. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpoznania zażalenia. Jak bowiem wynika z akt sprawy postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 132/14 o odrzuceniu przedmiotowej skargi stało się prawomocne od dnia 4 listopada 2014 r., zaś niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 9 marca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Nie zostały przez stronę zgłoszone wnioski, które miałyby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Z tej też przyczyny rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy winien był zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w związku z art. 64 § 3 i art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.