II OZ 635/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 680/18 o odrzuceniu skargi J. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za przeprowadzenie badań laboratoryjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 680/18, odrzucił skargę J. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 17 września 2018 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: "p.p.s.a."), wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 27 listopada 2018 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprzeciwu J. M., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2019 r. Skarżący pismem z dnia 17 maja 2019 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 września 2018 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w dniu 13 czerwca 2019 r. ponownie wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w którym oświadczył, że jego sytuacja rodzinna i finansowa pogorszyła się. Postanowieniem z dnia 9 września 2019 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy, w wyniku rozpoznania sprzeciwu J. M., przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 listopada 2019 r. Pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. skarżący po raz drugi został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 września 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 100 złotych. Skarżącemu zakreślono termin 7 dni do wykonania prawomocnego zarządzenia. W wezwaniu wskazano również, że nieuiszczenie wpisu sądowego w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Doręczenie skarżącemu powyższego wezwania nastąpiło w dniu 30 grudnia 2019 r. Ostatni dzień terminu do uiszczenia wpisu przypadał, stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a., na dzień 7 stycznia 2019 r. Z notatki urzędowej Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu z dnia 21 stycznia 2020 r. wynikało, że w okresie od dnia 7 sierpnia 2019 r. do dnia 20 stycznia 2020 r. J. M. nie dokonał wpłaty w wysokości 100 złotych . W związku z powyższym Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M., podnosząc, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do jego wydania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniami referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2019 r. i z dnia 9 września 2019 r., utrzymanymi w mocy postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiednio z dnia 3 kwietnia 2019 r. i z dnia 7 listopada 2019 r., odmówiono bowiem przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika także, że pomimo skutecznie doręczonego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 września 2018 r., co nastąpiło pismem z dnia 11 grudnia 2019 r., doręczonym stronie w dniu 30 grudnia 2019 r. i pouczeniu skarżącego, o skutkach jego nie wykonania, w zakreślonym terminie, skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Wniesione zażalenie poza lakonicznym wskazaniem, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia, nie przywołuje żadnych okoliczności przemawiających za wadliwością kontrolowanego rozstrzygnięcia. Na marginesie wypada zauważyć, że już na etapie niewykonania przez skarżącego pierwszego wezwania (pismo z dnia 17 maja 2019 r.) do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 września 2018 r. Sąd I instancji powinien podjąć czynności zmierzające do stwierdzenia, czy nie ziściła się przesłanka do odrzucenia skargi, z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wymaganego wpisu sądowego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.