Sygnatura
II OZ 631/26
Postanowienie NSA z 17 czerwca 2026 r., II OZ 631/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 813/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 813/25 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 września 2025 r. nr WOP.7721.156.2025.MK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r. o sygn. II SA/Gd 813/25 odmówił M. P. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 marca 2026 r. o sygn. II SA/Gd 813/25. Sąd powołując się na art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wskazał m.in., że brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany przez pryzmat wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego strona nie mogła przewidzieć, może stanowić przesłankę przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu I instancji skarżący, nie uprawdopodobnił braku swojej winy, gdyż nie dochował należytej staranności w zadbaniu o własną sprawę. Sąd wyjaśnił, że nieznajomość obowiązujących przepisów nie stanowi przesłanki braku winy i nie jest okolicznością usprawiedliwiającą przywrócenie terminu w postępowaniu. Zwrócił uwagę na zawiadomienie o rozprawie zawierające obszerne pouczenie, w tym, w zakresie sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Załączona zaś przez skarżącego dokumentacja nie potwierdza, że w okresie od rozprawy 11 marca 2026 r. do 18 marca 2026 r., kiedy to upłynął 7-dniowy termin na wniesienie o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący był zaangażowany w przygotowania do zabiegu. Pismem z 27 kwietnia 2026 r. skarżący złożył zażalenie na powołane postanowienie Sądu I instancji. Wniósł o jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 marca 2026 r. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Uznał, że jego sytuacja życiowa, wiek (80 lat) oraz stan zdrowia realnie wpłynęły na zdolność do terminowego dopełnienia formalności. Jak wskazał, błędnie założył, że procedura doręczeń będzie wyglądać tak, jak we wcześniejszych etapach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że podejmowane przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia (tak: postanowienie NSA o sygn. II GZ 181/09; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z treści art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nastąpiło bez jego winy. Jak wynika z argumentacji Sądu, przedłożona przez skarżącego dokumentacja wraz z jego stanowiskiem nie mogą stanowić usprawiedliwienia w uchybieniu terminu procesowego, ponieważ nie obejmują okresu, w którym istniała możliwość skutecznego wnioskowania o uzasadnienie zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, a mianowicie pomiędzy 11 marca a 18 marca 2026 r. Okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu nie przemawiają za uznaniem, że jego uchybienie miało charakter niezawiniony przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela, gdyż warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (tak: wyrok NSA o sygn. IV SA 1656/97, LEX nr 47891). Przeszkód takich nie zobrazowano ani w samym wniosku o przywrócenie terminu, ani w złożonym zażaleniu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalony jest także pogląd, zgodnie z którym nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu – choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Konieczne jest wykazanie, że choroba wnioskodawcy była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. W przypadku powoływania się we wniosku o przywrócenie terminu na problemy zdrowotne istotne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania (tak: postanowienie NSA o sygn. akt I OZ 282/24, dostępne w CBOSA; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 464-466, nb 5 pkt 1 i 16). Utrwalone jest w orzecznictwie, że okoliczności takie jak podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (tak postanowienia NSA o sygn.: II OZ 415/25, II OZ 2037/25 i powołane w nich orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie ocenił, że okoliczności podniesione we wniosku nie uzasadniają braku winy w uchybieniu danego terminu. Zauważenia wymaga, że przyczyną uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej była niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Skarżący miał bowiem wiedzę o toczącym się postępowaniu sądowym, odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy, zawierające pouczenie o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Nie podjął jednak próby dowiedzenia się o zapadłym w jego sprawie orzeczeniu by następnie wnioskować o uzasadnienie w sposób wskazany w powołanym zawiadomieniu Sądu. Zachowując staranność w prowadzeniu własnej sprawy obwiązany był powziąć wiedzę o treści rozstrzygnięcia, podejmując kontakt, na przykład telefoniczny, z Sądem, co umożliwiłoby mu złożenie wniosku o uzasadnienie, czego zabrakło. Skarżący, co istotne, nie zakwestionował skuteczności doręczenia przesyłki – zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że skarżącemu jako osobie w podeszłym wieku towarzyszą choroby i dolegliwości, które wpływają na codzienne funkcjonowanie oraz konieczności wykonania udokumentowanego zabiegu. Jednakże, jak wyżej zauważono, nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Przy czym, braku takich możliwości skarżący nie wykazał. Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu, w świetle powyższych rozważań, nie wyczerpują braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z przedstawionych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. art. 86 par. 1, 87 par. 1, 2, 4, 184 w zw. z 197 par. 1 i 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 670/24 · 17 czerwca 2026
Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., II OSK 670/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 634/24 · 17 czerwca 2026
Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., II OSK 634/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 692/24 · 17 czerwca 2026
Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., II OSK 692/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny