II OZ 631/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H., K. H., W. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 170/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. H., K. H., W. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 listopada 2021 r., znak SKO.ZP/415/322/2021 w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 170/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. H., K. H. i W. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 listopada 2021 r., znak SKO.ZP/415/322/2021 w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, odrzucił skargę (pkt 1) i postanowił o zwrocie stronie skarżącej kwoty 302 (słownie: trzysta dwa) złote tytułem uiszczonej części wpisu (pkt 2). Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. J. H., K. H. i W. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2022 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uiszczenia kwoty 98 zł tytułem brakującej części wpisu sądowego. Dla dokonania powyższej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W ocenie Sądu I instancji, wezwanie o wpis zostało pełnomocnikowi strony skarżącej skutecznie doręczone – w aktach sprawy (karta 42) znajduje się dowód dwukrotnego awizowania wezwania w dniach 5 i 14 kwietnia 2022 r., które to wezwanie nie zostało ostatecznie podjęte przez adresata i z tego względu zwrócono je nadawcy. Z zapisku urzędowego wynika, że strona skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił o odrzuceniu skargi. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie dwukrotnie awizowane wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, uznać należało za skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 29 kwietnia 2022 r., a siedmiodniowy termin do dokonania przez stronę skarżącą powyższej czynności upłynął w dniu 6 maja 2022 r. Pomimo tego do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia strona skarżąca nie uiściła brakującej części wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z dnia 27 maja 2022 r. strona skarżąca wniosła o doręczenie zarządzenia z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie uiszczenia brakującego wpisu sądowego w kwocie 98 złotych (karta nr 39 w aktach) wskazując, iż Sąd adresuje pisma sądowe kierowane do pełnomocnika skarżących na błędny adres tj. ul. [...] 3/5, [...] K., a nie na prawidłowy adres tj. ul. [...] 3/9, [...] K. Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2022 r., w związku z faktem, że zarządzenie z dnia 31 marca 2022 r. wzywające do uiszczenia wpisu oraz postanowienie z dnia 12 maja 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi zostało wysłane na błędny adres pełnomocnika strony skarżącej, Sąd nakazał powtórne doręczenie powyższych pism na prawidłowy adres, tj. ul. [...] 3/9, [...] K., z informacją, że uchylenie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie jest możliwe wyłącznie w wyniku złożenia środka zaskarżenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. H., K. H. i W. H., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie zaskarżono w całości. Postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 73 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie polegające na przyjęciu fikcji doręczenia zarządzania z dnia 31 marca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, podczas gdy adres, na który zostało skierowane ww. zarządzenie, nie był prawidłowym adresem do doręczeń pełnomocnika wskazanym w skardze z dnia 8 listopada 2021 r., a zatem nie można przyjąć w niniejszej sprawie fikcji doręczenia i nie można uznać, że doręczenie było skuteczne, a co w konsekwencji powoduje, że nie rozpoczął się bieg terminu do dokonania wpisu, w dacie uznania (przyjętej przez Sąd na zasadzie fikcji doręczenia) za doręczone zarządzenia z dnia 31 marca 2022 r.; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3) w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i bezzasadne odrzucenie skargi, bowiem w sprawie nie doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 8 listopada 2021 r., a to z uwagi na fakt, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało pełnomocnikowi skarżących prawidłowo doręczone (ani w doręczeniu bezpośrednim ani jako doręczenie zastępcze) i termin do wykonania zarządzenia z dnia 31 marca 2022 r. nie rozpoczął swojego biegu. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości postanowienia z dnia 12 maja 2022 r. oraz rozpoznanie sprawy na nowo, w tym poprzez przyjęcie skargi do rozpoznania i jej rozpoznanie. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Do zadań sądu pierwszej instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy zbadanie czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby Sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Jeśli zaś wskazane uchybienia nie zostaną w wyznaczonym terminie usunięte, albo z innych względów środek odwoławczy jest niedopuszczalny, czy też wniesiony po terminie, sąd pierwszej instancji decyduje o jego odrzuceniu. Wezwanie zarządzeniem z dnia 31 marca 2022 r., do uiszczenia kwoty 98 zł tytułem brakującej części wpisu sądowego nie może być uznane za skutecznie doręczone, ponieważ zostało błędnie zaadresowane. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżących informował o zmianie adresu do doręczeń już na etapie postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie, o czym świadczy pismo w aktach administracyjnych oznaczone numerem 154. Prawidłowy adres do korespondencji został też wskazany w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 grudnia 2021 r. Z tych też względów nie można uznać, że doszło do doręczenia przedmiotowego pisma w sposób określony przepisami art. 73 p.p.s.a. To zaś prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji dopuścił się w niniejszym postępowaniu zarzucanego naruszenia art. 73 p.p.s.a. poprzez uznanie za prawidłowe doręczenie zastępcze wezwania do uiszczenia brakującego wpisu od skargi, co z kolei doprowadziło do błędnego odrzucenia skargi, tym samym naruszając dyspozycję art. 58 § 1 pkt 3) w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a., których to naruszenie dawało podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 195 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, należy wyjaśnić, że wniosek ten nie może być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.