II OZ 625/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.C. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 813/25 w sprawie ze sprzeciwu B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2025 r. nr SKO-GP.4000.975.2024 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 813/25 po rozpoznaniu sprzeciwu B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 23 czerwca 2025 r. nr SKO-GP.4000.975.2024 w przedmiocie warunków zabudowy w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie II zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz B.C. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej: "p.p.s.a." w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 215). B.C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie zaskarżając postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt II wyroku WSA w Poznaniu z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 813/25 w części, a to w zakresie, w jakim na rzecz skarżącej nie zasądzono kwoty 1.440,00 zł tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego. Jednocześnie w zażaleniu zwarto wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanych zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 15 ust. 3 (w całości) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie stawki minimalnej kosztów zastępstwa adwokackiego, w sytuacji, gdy specyfika sprzeciwu jako specyficznego środka zaskarżenia (rzadko wnoszonego, wymagającego szczególnego nakładu pracy) i nakład pracy, uwzględniając powszechnie znane, aktualne stawki godzinowe winien wynosić co najmniej 4-krotność stawki minimalnej (przy górnej granicy 6-krotności stawki minimalnej). Uwzględniając powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienie w zaskarżonej części i zasadzenie kwoty 1.440,00 złotych ponad zasadzoną kwotę 597,00 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogło zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jak stanowi art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisy te stosuje się odpowiednio do sprzeciwu, zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a. Stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony – jakim jest adwokat – określa przytoczone powyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 2, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł. W niniejszej sprawie nie występowała wartość przedmiotu zaskarżenia, a sprzeciw nie został wywiedziony od decyzji Urzędu Patentowego, wobec czego jako stawkę minimalną słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął 480 zł. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za zwiększeniem tej stawki. Możliwość ustalenia opłaty w stawce przewyższającej stawkę minimalną przewiduje § 15 ust. 3 tego rozporządzenia, jeśli uzasadnia to: 1) niezbędny nakład pracy adwokata, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartość przedmiotu sprawy; 3) wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Konstrukcja przyjęta w § 15 ust. 3 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wynagrodzenie adwokata za czynności przed sądem, podlegające zwrotowi od organu w przypadku uwzględnienia skargi, ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną tylko w uzasadnionych przypadkach, określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu. Oznacza to, że możliwość przyznania stronie wielokrotnej stawki minimalnej jest odstępstwem od zasady, a rozstrzygnięcie w tym zakresie nie może mieć charakteru dowolnego i wymaga przekonującego uzasadnienia przesłanek wskazanych w przepisach prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokata w kwocie wyższej od stawek tzw. minimalnych. Analiza akt sądowych sprawy wskazuje, że główne czynności pełnomocnika w sprawie przed wydaniem wyroku zawierającego zaskarżone postanowienie to wniesienie skargi i dwóch krótkich pism procesowych. Podjęte przez pełnomocnika w tej sprawie czynności procesowe nie wykraczają zatem ponad przeciętne zaangażowanie profesjonalnego pełnomocnika w sprawę sądowoadministracyjną. W zażaleniu pełnomocnik też nie próbuje wskazywać na takie działania, które świadczyłyby o jego znacznym nakładzie pracy. Wynagrodzenie za tego rodzaju czynności pełnomocnika uwzględnione są w stawkach minimalnych. Należy bowiem uznać, że racjonalny prawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach, rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. W stawkach minimalnych odzwierciedlona została zatem swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie prawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie, zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 października 2012 r., III CZ 57/12). Ani akta sprawy ani żaden z argumentów zażalenia nie wskazują na wystąpienie takich szczególnych okoliczności i zwiększonego w ich rezultacie nakładu pracy pełnomocnika w tej sprawie. Do takich okoliczności z pewnością nie sposób zaliczyć standardowych obowiązków związanych z prawidłowym i etycznym wykonywaniem zawodu adwokata. Wniosek pełnomocnika nie wskazywał na żadną z okoliczności z § 15 ust. 3 rozporządzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że do kwoty zasądzonych w sprawie kosztów postępowania należy zaliczyć stawkę wynagrodzenia adwokata obliczoną na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, a nie wielokrotność tej stawki. Zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.