II OZ 622/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 104/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 104/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku Gminy P. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2017 r. którą uchylono decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] listopada 2016 r. i w to miejsce orzeczono o pobraniu od Gminy przez Starostę opłaty w wysokości 34 773,97 zł za usunięcie drzew. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że ewentualne przymusowe ściągnięcie opłaty za usunięcie drzew spowoduje niepowetowaną szkodę dla majątku skarżącej, czego skutki będą trudne do odwrócenia. Następnie Gmina złożyła kolejne pismo z dnia 12 lutego 2018 r., w którym ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kolejny raz zaznaczyła, że przymusowe ściągnięcie opłaty spowoduje dla niej niepowetowaną szkodę, której skutki będą trudne do odwrócenia. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że wniosek nie zawiera konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla Gminy daleko idące, względnie trudne do odwrócenia negatywne konsekwencje. We wniosku ograniczono się do przytoczenia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest wskazano na ryzyko wyrządzenia Gminie znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie podano, dlaczego należałoby uznać, że uiszczenie opłaty w orzeczonej kwocie 34773,97 zł może stanowić dla Gminy znaczną szkodę oraz dlaczego rodzi to ryzyko spowodowania nieodwracalnych skutków. W szczególności skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uiszczenie tej kwoty mogło stanowić znaczne obciążenie dla Gminy w kontekście jej majątku, środków finansowych, względnie wypłacalności. Nie przesądzając o wyniku niniejszej sprawy Sąd wyjaśnił, że ewentualne uwzględnienie skargi (prawomocne) skutkuje przywróceniem stanu sprzed wydania decyzji usuniętej z obrotu prawnego. Stąd sam fakt, że mamy do czynienia z decyzją zobowiązującą podmiot do zapłaty określonej sumy pieniężnej nie pozwala jeszcze automatycznie przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia dla Gminy skutków. Mając na uwadze powyższe Sąd Wojewódzki nie znalazł dostatecznych powodów, aby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wskazał też, że postępowanie w sprawie ochrony tymczasowej jest postępowaniem wnioskowym, a zatem to osoba zainteresowana powinna wykazać inicjatywę w kierunku przynajmniej uprawdopodobnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę w majątku Gminy czego skutki będą trudne do odwrócenia i tym samym zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzeni znacznej szkody majątkowej. Ewentualne uiszczenie orzeczonej opłaty wpłynie na wielkość środków pieniężnych pozostałych w budżecie, a tym samym na realizację zadań publicznych Gminy. Gmina powołała się na tożsame sprawy w których Sąd Wojewódzki wstrzymał wykonanie decyzji o ustaleniu opłaty za wycięcie drzew. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób, który pozwalałby na jego uwzględnienie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie przedstawiła bowiem okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub wywoływać trudne do odwrócenia skutki. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania opłaty za usunięcie drzew sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie – jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem – może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił oraz środków. Podkreślenia wymaga, że ogólnikowe wywody strony dotyczące sytuacji finansowej i w jej ocenie - zagrożenia dla budżetu w sytuacji uiszczenia opłaty, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie decyzji spowoduje po stronie Gminy powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Strona przywołując okoliczność swojej sytuacji finansowej winna poprzeć swoje twierdzenia stosownymi informacjami dotyczącymi budżetu, w szczególności wysokości przychodów i dochodów jakie uzyskuje, a także jakie ma wydatki. Brak powyższych danych uniemożliwia ocenę, w jaki sposób konieczność wykonania decyzji i konieczność uiszczenia opłaty wpłynie na sytuację finansową Gminy i wykonywanie zadań publicznych. Dla oceny zaskarżonego postanowienia nie mógł być decydujący argument, że w podobnych sprawach wydane zostały postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest rozpoznawany w oparciu o indywidualne okoliczności zaistniałe w danej sprawie. Zauważyć przy tym należy, że w innych sprawach powołanych w zażaleniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji dotyczyły przypadków, w których sporne opłaty orzeczone zostały w kwotach znacząco wyższych, co miało znaczenie dla oceny zasadności wniosku. Ponadto trzeba podkreślić, że mimo wskazania przez Sąd Wojewódzki na brak przedstawienia przez Gminę sytuacji finansowej i majątkowej w związku z przedmiotową opłatą, to również w zażaleniu ograniczono się tylko do ogólnikowych twierdzeń w tym zakresie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.