II OZ 596/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 89/18 o odrzuceniu skargi R. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie likwidacji urządzeń wodnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 89/18 odrzucił skargę R. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie likwidacji urządzeń wodnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2018 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 2 odpisów skargi lub jej uwierzytelnionych fotokopii wraz z dwoma załącznikami, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej wraz z odpisem zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 15 lutego 2018 r. Skarżąca nie złożyła wymaganej liczby odpisów skargi, natomiast w dniu 22 lutego 2018 r. uiściła należny wpis sądowy. Z uwagi na fakt, że skarżąca w ustawowym terminie (który upłynął w dniu 22 lutego 2018 r.), nie złożyła odpisów skargi wraz z załącznikami, Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Podniosła, że dokumenty, które złożyła w Sądzie, były jedynymi, jakie posiadała i nie wiedziała, że trzeba będzie je powielać. Wskazała, że o możliwości odpłatnego sporządzenia kopii z akt sprawy dowiedziała się podczas wizyty w Sądzie. Do zażalenia dołączyła 2 komplety załączników do skargi, których nie złożyła wcześniej. Jak wynika z akt sprawy 2 odpisy skargi bez załączników skarżąca przesłała przy piśmie z dnia 22 lutego 2018 r., tj. w terminie otwartym do usunięcia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 15 lutego 2018 r., zatem termin na uzupełnienie braku formalnego skargi upływał z dniem 22 lutego 2018 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała prawidłowo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, bowiem nadesłała jedynie 2 odpisy skargi – bez załączników. Odpisy załączników strona dosłała dopiero wraz z wniesieniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, a więc niewątpliwie po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja zawarta w zażaleniu, że składając skargę skarżąca nie pozostawiła sobie żadnych odpisów czy kopii dokumentów stanowiących załączniki skargi, gdyż nie miała świadomości, że będzie jeszcze konieczne ich powielenie. Wyjaśnić należy, że dokumentacja załączona do skargi jako załączniki stanowi integralną część skargi. Oczywistym jest, że w celu zagwarantowania pozostałym stronom udziału w postępowaniu konieczne jest doręczenie im odpisów skargi wraz załącznikami, gdyż tylko zaznajomienie stron z kompletnym pismem w sposób prawidłowy umożliwi im zajęcie własnego stanowiska odnośnie do twierdzeń i wniosków oraz żądań wynikających ze złożonej skargi, np. w postaci odpowiedzi na skargę. Z koniecznością sporządzenia dla pozostałych stron postępowania odpisów skargi wraz z załącznikami strona powinna liczyć się już przy wnoszeniu pisma, składając do sądu skargę wraz z tymi odpisami, ewentualnie pozostawiając sobie egzemplarze złożonych dokumentów pozwalające na późniejsze sporządzenie odpisów, gdyby została o to wezwana przez sąd. Jak już wyżej wskazano, sporządzanie odpisów pisma przez sąd w celu usunięcia braków za jedną ze stron postępowania nie mieści się w zakresie dopuszczalnych czynności procesowych sądu. Fakt, że strona nie wykazała się taką zapobiegliwością i nie zachowała dla siebie kopii składanych dokumentów, w żadnej mierze nie może być ocenione jako okoliczność nie do przezwyciężenia, uniemożliwiająca stronie prawidłowe wykonanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie wymaganej liczby odpisów skargi z załącznikami. Zapominać nie można, że strona ma zagwarantowane w art. 12a § 2 p.p.s.a. prawo dostępu do akt sprawy, w tym otrzymania z nich (odpłatnie) odpisów i kopii. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, by strona skarżąca zwróciła się do sądu z wnioskiem o sporządzenie z akt sprawy kserokopii brakujących dokumentów a po ich otrzymaniu na ich podstawie sporządziła odpisy w wymagalnej ilości i z zachowaniem ustawowego terminu uzupełniła brak formalny skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżąca skorzystała z opisanej możliwości. W zakreślonym terminie złożyła 2 odpisy skargi, bez odpisów załączników, o które także była wzywana. W dniu 23 marca 2018 r. skarżąca złożyła w Sądzie (osobiście) wniosek o sporządzenie kserokopii z akt sprawy, obejmujących karty 6-21, na których znajdowały się załączniki skargi. Następnie 2 komplety załączników skargi skarżąca złożyła wraz z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było przeszkód, by skarżąca, należycie dbając o własne interesy, wcześniej złożyła do Sądu wniosek o sporządzenie kopii z akt sprawy, tj. niezwłocznie po otrzymaniu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Umożliwiłoby to jej zachowanie terminu do dokonania czynności, o którą była wzywana. Skarżąca uczyniła to jednak dopiero po doręczeniu jej postanowienia o odrzuceniu skargi. W konsekwencji brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.