II OZ 593/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 331/14 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia oddalić zażalenie

Zarządzeniem z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 331/14 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek uczestnika R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2011 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu zarządzenia z 15 kwietnia 2015 r. wskazano, że pismem z 25 listopada 2014 r. R. C. (dalej uczestnik) wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. W wykonaniu zarządzenia z 1 grudnia 2014 r. wezwano uczestnika do przedłożenia wypełnionego formularza PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie wraz z formularzem PPF doręczono dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd I instancji wskazał, że w ustawowym terminie uczestnik nie przedłożył wypełnionego formularza PPF [k. 414, 415, 443 akt sądowych]. Nie złożenie wniosku na urzędowym formularzu obliguje Sąd do wezwania o usuniecie tego braku w wyznaczonym terminie. Sąd I instancji zaznaczył, że niewykonanie tego obowiązku skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (k. 477-478 akt sądowych). Pismem z 11 maja 2015 r. R. C. (dalej żalący) wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wskazując, że domaga się przyznania adwokata z urzędu w sprawie kasacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 331/14. Wskazał, że nie zgadza się z zarządzeniem o zwrocie wniosku, bowiem nie został pouczony przez Sąd I instancji jak wypełniać formularz i że jego nie wypełnienie będzie powodowało "zwrot mojego wniosku". Żalący się nie jest prawnikiem i nie był w stanie sam formularza wypełnić. Po to zwraca się o przydzielenie adwokata (k. 499 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245, dalej rozporządzenie). Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, przesyła się go stronie w celu wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 1 ppsa). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 ppsa). Siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 49 § 1 ppsa, jest terminem ustawowym, a terminy takie nie mogą być przez przewodniczącego przedłużane ani skracane. W rozpoznawanej sprawie, w wykonaniu zarządzenia z 1 grudnia 2014 r. prawidłowo wezwano uczestnika do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i przesłania go Sądowi w terminie 7 dni od daty doręczenia tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Formularz, o którym mowa, przesłano w załączeniu. Wezwanie wraz z załączonym formularzem PPF, doręczono uczestnikowi 18 grudnia 2014 r. (k. 414, 415, 443 akt sądowych). Uczestnik nie zastosował się do tego wezwania i nie przesłał wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF we wskazanym terminie. Zgodnie z art. 84 ppsa, przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. Siedmiodniowy termin, który wyznaczony został w celu wypełnienia przez skarżącą i przesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF jest terminem ustawowym. Do tego rodzaju terminów art. 84 ppsa nie ma zastosowania. Terminy ustawowe nie podlegają skróceniu, ani przedłużeniu. Zarzut, że uczestnik nie był w stanie samodzielnie wypełnić urzędowego formularza nie mógł doprowadzić do uchylenia niniejszego zarządzenia. Do wypełnienia niniejszego urzędowego formularza nie jest wymagana specjalistyczna wiedza prawnicza, a jedynie rzetelne przedstawienie sytuacji rodzinnej i finansowej uczestnika. Formularz PPF jest jasny, prosty, do jego wypełnienia wystarcza przeciętna wiedza życiowa i zawiera pouczenia w rozumieniu art. 6 ppsa. Doświadczenie życiowe wskazuje, że formularz PPF wypełniają strony, które dysponują nawet wykształceniem w zakresie szkoły podstawowej. Jeżeli uczestnik miał jakiekolwiek wątpliwości, mógł poprosić o pomoc osoby trzecie (w tym ktokolwiek ze wspólnie zamieszkałych z żalącym się innych uczestników: J. Z., S. Z., – nie trzeba w tym celu korzystać z pomocy adwokata. Żalący się aktywnie uczestniczy w postępowaniu – w tym w rozprawach sądowych dnia 23 kwietnia 2014 r. i 9 października 2014 r., wnosi merytorycznie pogłębione pisma w postępowaniu. Składane przez uczestnika w toku postępowania pisma sporządzane są profesjonalnie, na komputerze, przy użyciu języka prawniczego, znamionują wysoką kulturę prawną, duże doświadczenie procesowe i życiowe (k. 53, 123-124, 172-173, 183, 246-247, 367-368, 413, 473, 499 akt sądowych). Prócz niniejszej sprawy (w której zapadł wyrok WSA w Krakowie z 13.2.2012 r. II SA/Kr 1832/11, uchylony wyrokiem NSA z 20.12.2013 r. II OSK 1666/12 i wyrok WSA w Krakowie z 9.10,2014 r. II SA/Kr 331/14), żalący się uczestniczył w sprawach, w których zapadły wyroki: II SAB/Kr 189/12; III SA/Kr 632/12, III SA/Kr 399/12; II SA/Kr 615/11, I SA/Kr 1621/10, I SA/Kr 1468/10, II SA/Kr 312/08 (znane Sądowi z urzędu – cbosa). Taka postawa procesowa żalącego się (zwrot formularza PPF bez jego wypełnienia; k. 414, 415, 443, 445-446, 473, 477-479, 449 akt sądowych), może być w dalszym postępowaniu przedmiotem oceny Sądu z punktu widzenia nadużycia prawa procesowego przez uczestnika. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji pozostawił wniosek uczestnika bez rozpoznania (art. 257 ppsa). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2, i art. 198 ppsa, postanowił, jak w sentencji postanowienia.