II OZ 590/09

II OZ 590 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 30/09 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

II OZ 590/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił P. W. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż z informacji zawartych przez zainteresowanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy i z dołączonych dokumentów wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich synów, a jedynym jego dochodem jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 2.400 złotych, a po potrąceniach dokonywanych przez komornika między innymi z tytułu alimentów, wynosi ono 1.059, 57 złotych. Zarządzeniem z dnia 18 marca 2009 r. wezwano skarżącego do przedłożenia: zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów za ostatnie dwa miesiące; szczegółowych wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące; przedłożenia tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja; przedłożenia odpisu wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 20 lutego 2006 r. (sygn. akt XIII RC [...]) oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Oławie z 26 marca 2007 r. (sygn. akt III Nsm [...]); szczegółowego zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków (opłaty, żywność, lekarstwa, spłata kredytów, inne); informacji o posiadanych przez skarżącego środkach transportu (wskazać: rodzaj, rocznik, wartość); informacji, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej i innych form wsparcia państwowego - w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący dołączył kserokopie wskazanych orzeczeń sądowych oraz poinformował, że zaświadczenie o jego dochodach za dwa miesiące znajduje się w aktach sprawy. Ponadto podał, że nie posiada żadnych środków transportu, nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej i wparcia państwowego, jego miesięczne wydatki wynoszą: opłaty za wynajem mieszkania - 750 zł; gaz, energia elektryczna, woda, ścieki- około 300 zł; opłaty za telefon- 50 zł; spłata rat - około 132 zł (łącznie: 1.232 zł), ponadto: alimenty- 400 zł; koszty egzekucji alimentów- 64 zł. Oświadczył również, iż niezależnie od wskazanych wydatków musi zapewnić wyżywienie, odzież i utrzymanie swoim synom pozostającym pod jego bezpośrednią opieką. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wskazał, iż przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy. Przede wszystkim w ocenie Sądu, skarżący nie udokumentował w sposób należyty swojej sytuacji finansowej przez dołączenie np. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, czy dowodów uiszczania opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w deklarowanej przez niego wysokości. Osiągane dochody skarżącego mają charakter stały (około 2.400 zł brutto), a ich wysokość przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, wskazana przez skarżącego wysokość ponoszonych przez niego wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania wynosi około 1.232 zł (bez kosztów wyżywienia). Kwota ta przewyższa otrzymywane przez niego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.059, 57 zł netto (po dokonaniu potrąceń z tytułu egzekucji alimentów), co może prowadzić do wniosku, że skarżący ma dodatkowe źródła dochodów, których nie podał we wniosku o prawo pomocy. Wątpliwości Sądu budziła także podana przez skarżącego informacja, że syn M. (urodzony [...] maja 2008 r.) pozostaje codziennie pod jego opieką, skoro skarżący pracuje, a matka dziecka jest obecnie na urlopie wychowawczym, którego celem jest przecież sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. W ocenie Sądu pierwszej instancji sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł P. W., wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie go z wszystkich kosztów postępowania oraz przyznania adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Stwierdzić należy, że sposób sformułowania przepisu art. 246 p.p.s.a. wskazuje, iż jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy jest ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, która pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wnosząc o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata) wskazał wysokość dochodów, które - jak to przyjął Sąd – są niższe od ponoszonych przez skarżącego i wykazanych wydatków. Takie domniemanie musi jednak znajdować uzasadnienie w okolicznościach określonej sprawy, tymczasem w warunkach przedmiotowej sprawy wymóg ten nie został spełniony. Zestawienia dochodów skarżącego z ponoszonymi przez niego wydatkami należałoby dokonać w większym przedziale czasowym, a nie można ograniczyć się tylko do jednego miesiąca, bowiem wydatki mogą być w każdym miesiącu różne. Oczywiście nie może skarżący oczekiwać, że Sąd uwzględni wydatki przyszłe, takie jak koszty utrzymania trzeciego dziecka, które jeszcze w dacie wydawania skarżonego postanowienia się nie narodziło, ale Sąd musi się opierać na faktach bądź to ustalonych dowodami, bądź też przez stronę przyznanych, czy też niewymagających przeprowadzenia dowodu, ale istniejących w dacie wydawania orzeczenia. Tak więc stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do odmowy przyznania prawa pomocy tylko z uwagi na same podejrzenia, bez wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku Sąd pierwszej instancji winien poddać analizie przedstawione przez skarżącego dane, jak i te, które wynikają z akt sprawy. Dopiero bowiem taka ocena pozwali na stwierdzenie, czy poniesienie przez wnioskodawcę kosztów nie spowoduje uszczerbku utrzymanie koniecznego wnioskodawcy. Mając na względzie wskazane powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.