II OZ 575/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 486/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2023 r. znak DOA.7110.336.2022.MWG w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 486/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. S.A. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2023 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrok został wydany na rozprawie w dniu 13 czerwca 2023 r. z udziałem pełnomocników skarżącej spółki w osobach: r.pr. D. A. i R. K. Pismem z 19 lipca 2023 r. R. K. zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 13 czerwca 2023 r., jednocześnie składając przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Spółki wskazał, że po wydaniu wyroku oczekiwał na doręczenie wyroku przez Sąd. W dniu 19 lipca 2023 r. zadzwonił do Sądu, aby dowiedzieć się, kiedy otrzyma odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Wówczas uzyskał informację, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie został złożony. Pełnomocnik zaznaczył, że nie jest prawnikiem i nie miał świadomości, że powinien złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Wyjaśnił jednocześnie, że w dniach kiedy został wydany wyrok w Spółce trwał proces reorganizacyjny. Zmiany w kierownictwie, zwłaszcza zmiany w kierownictwie Departamentu Prawnego spowodowały, że Spółka nie była w stanie podjąć decyzji odnośnie do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem w ustawowym terminie. Dodatkowo, sytuację komplikował fakt, że fachowy pełnomocnik, radca prawny D. A. od następnego dnia po wydaniu wyroku, tj. od 14 czerwca 2023 r. udał się na 2-tygodniowy urlop zagraniczny, z którego powrócił w dniu 29 czerwca 2023 r. Sąd I instancji wskazał, że zarówno zmiany kadrowe, jak i nieobecność radcy prawnego nie mogą zostać uznane za usprawiedliwioną przeszkodę do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sytuacja ta nie jest bowiem nagła i nieprzewidywalna, z pewnością zaś nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Sama nieobecność pełnomocnika w pracy nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia wniosku, fakt ten nie zwalnia go bowiem z obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych w imieniu strony. Zachowanie należytej staranności przy dochowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej powinno polegać na takim zorganizowaniu pracy, aby podczas nieobecności pełnomocnika interesy mocodawcy nie doznały uszczerbku oraz możliwe było podjęcie stosownych czynności. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że pełnomocnik ten w terminie do dokonania czynności procesowej nie przebywał w miejscu pracy. Obowiązki zawodowego pełnomocnika w ramach reprezentowania strony w postępowaniu sądowym wynikają przede wszystkim z pełnomocnictwa. Występujący w sprawie pełnomocnik, w oparciu o udzielone pełnomocnictwo, mógł i powinien przewidzieć, że w czasie jego nieobecności niezbędne będzie złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku, którego sentencji i ustnych motywów rozstrzygnięcia wysłuchał w dniu 13 czerwca 2023 r., po zamknięciu rozprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R. K., jako reprezentujący P. S.A. w W. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, bowiem profesjonalny pełnomocnik, obecny na Sali w dniu wydania wyroku, nie poinformował go prawidłowo o obowiązujących procedurach. O konieczności złożenia wniosku dowiedział się dopiero 19 lipca 2023 r. z rozmowy telefonicznej z pracownikiem WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie strona skarżąca wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Należy przypomnieć, że z treści art. 141 § 2 p.p.s.a. wynika, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (odpis sentencji wyroku doręcza się w przypadku, gdy zapada on na posiedzeniu niejawnym). Strona skarżąca była w niniejszym postępowaniu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Stosunek pełnomocnictwa ze swej natury oparty jest na szczególnym zaufaniu mocodawcy do ustanowionego zastępcy procesowego i niesie ze sobą to następstwo, że wszelkie działania, czy zaniedbania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek w sferze praw i obowiązków reprezentowanego. Niewłaściwe wypełnianie tych obowiązków nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Tym samym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika (m.in. postanowienia NSA z: 18 października 2007 r., I FZ 421/07; 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., I OZ 737/09; 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10; 19 sierpnia 2010 r., I FZ 133/10; 10 czerwca 2011 r., I OZ 408/11). Występujący z zażaleniem R. K. brał udział w postępowaniu jako pełnomocnik strony skarżącej i był obecny na rozprawie obok pełnomocnika profesjonalnego. Nawet przyjmując, że nie miał on wiedzy o obowiązujących procedurach przed sądem administracyjnym nie można uznać, że stanowi to przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu, bowiem obecność profesjonalnego pełnomocnika na rozprawie wyklucza przesłankę braku winy wspomnianej w art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.