II OZ 564/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1376/25 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr WI-I.7840.5.29.2025.EG w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1376/25 odmówił P.W. (dalej Skarżący), wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z 14 sierpnia 2025 r. nr WI-I.7840.5.29.2025.EG w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia inwestorom K. N. i W. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego wraz z wewnętrznymi instalacjami w budynku i na działce oraz utwardzenia dojść i dojazdów do budynku na części działki nr [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K. Sąd I instancji przywołując przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej Ppsa) warunkujące przyznanie ochrony tymczasowej, podkreślił, że Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności i być poparte stosownymi dokumentami obrazującymi sytuację majątkową wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwił Sądowi jego merytoryczną ocenę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 8 § 2, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. 572 ze zm., dalej Kpa), poprzez ich niewłaściwie zastosowanie, a to poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niedokładne zbadanie materiału dowodowego; oraz art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści powołanego przepisu. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja Wojewody Małopolskiego narusza przepisy prawa administracyjnego materialnego i procesowego w sposób istotny, co powinno skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Organ II instancji zaniechał rzetelnej weryfikacji parametrów projektowych, takich jak odległość budynku od granic działek, jego wysokość oraz wpływ na naświetlenie sąsiednich nieruchomości, co ograniczyło się jedynie do ogólnego stwierdzenia zgodności z przepisami. Podniesiono także, że organ zignorował fakt toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza postępowania o zasiedzenie fragmentu działki nr [...] (sygn. [...]), którego ewentualne uwzględnienie podważy prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący podniósł również naruszenie art. 35 ust. 5 pkt 2 oraz art. 48 Prawa budowlanego, wskazując na konieczność wdrożenia procedury legalizacyjnej ze względu na częściowe wykonanie robót jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Z uwagi na powyższe Sąd wadliwie ocenił, zdaniem Strony, przesłanki wystąpienia znacznej szkody. Skutki w postaci konieczności poniesienia opłat legalizacyjnych czy orzeczenia rozbiórki nie są jedynie zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi, wskazując na ich bezpośredni związek z kontynuowaniem prac w oparciu o wadliwe pozwolenie. Zaakcentowano również, że sporządzenie wadliwego uzasadnienia nie wyjaśnia dokładnie stanowiska organu orzekającego oraz nie odnosi się w sposób wyczerpujący do konkretnych okoliczności i materiałów źródłowych przedstawionych we wniosku. Takie uchybienie proceduralne uniemożliwia rzetelną kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia i narusza standardy należytego uzasadniania aktów stosowania prawa. W odpowiedzi na zażalenie uczestnicy postępowania K. N. i W. N. wnieśli o jego oddalenie wskazując, że twierdzenia Skarżącego dotyczące prowadzonego równolegle postępowania cywilnego o zasiedzenie części działki nr [...] są niezgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym, bowiem postępowanie toczące się pod sygnaturą [...] w rzeczywistości dotyczy wydania nieruchomości i zostało zainicjowane przez inwestorów - uczestników postępowania, nie dotyczy zaś stwierdzenia zasiedzenia. Wytknięto także wadliwość konstrukcyjną uzasadnienia zażalenia, które zawiera elementy całkowicie nieadekwatne do przedmiotu sprawy, co sugeruje jego schematyczny charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 29 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 1376/25 oddalił skargę Skarżącego na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wykładnia art. 61 § 6 pkt 2 Ppsa prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w razie oddalenia skargi skarżący ma prawo ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu, kiedy wyrok ten stanie się prawomocny. Nie zachodzą zatem podstawy do uznania zażalenia za bezprzedmiotowe. Podzielając stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 lipca 2018 r. o sygn. akt II OZ 736/18, iż do chwili uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę możliwe jest rozpoznanie zażalenia, należało uznać, że nieprawomocny wyrok Sądu z 29 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 1376/25 oddalający skargę Skarżącego, nie jest przeszkodą do rozpoznania zażalenia. Przechodząc w dalszej kolejności do analizy argumentacji zawartej w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona niezasadna. Wyjaśnić trzeba, że warunkiem możliwości wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji jest zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków będących wynikiem wykonania decyzji, przed dokonaniem oceny jej legalności. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji musi zawierać uzasadnienie odwołujące się do konkretnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Wstrzymanie wykonania decyzji jest odstępstwem od zasady wykonalności decyzji ostatecznych, a instytucja umożliwiająca wnioskowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma zapewnić stronie w postępowaniu ochronę tymczasową przed wystąpieniem skutków, które mogłyby okazać się trudne do odwrócenia lub wywołać znaczną szkodę, gdyby decyzja została wykonana, a następnie zostanie przez Sąd uchylona. Nie ulega wątpliwości, że złożony w skardze przez Skarżącego wniosek, poza jego jednozdaniowym sformułowaniem, nie został uzasadniony. W zaistniałych okolicznościach Sąd nie miał podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie mógł bowiem stwierdzić zaistnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a więc przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Także kwestie podniesione w zażaleniu nie mogły skutkować uznaniem, że Skarżący wykazał, iż zachodzą okoliczności przemawiające za udzieleniem mu ochrony tymczasowej. Po pierwsze, wszelkie zarzuty co do legalności zaskarżonej decyzji wykraczają poza zakres merytorycznej oceny w niniejszym postępowaniu wpadkowym. Kwestie podniesione przez Skarżącego, o ile zostały sformułowane w skardze kasacyjnej, będą rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny na etapie rozpoznawania tego środka odwoławczego. Po drugie, należy mieć na względzie, że w przypadku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę sąd zobligowany jest do dokonania wyważenia interesów obu stron postępowania, zarówno strony skarżącej, jak i inwestora. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił takiej argumentacji, która wskazywałaby na konieczność tamowania procesu inwestycyjnego. Pozwolenie na budowę rodzi bowiem po stronie inwestora uprawnienie, a nie obowiązek rozpoczęcia robót budowlanych. Jeśli inwestor decyduje się na realizację inwestycji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, czyni to na własną odpowiedzialność i wyłączne ryzyko ekonomiczne. Ewentualne uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w toku prowadzenia prac pociągnie za sobą konieczność poniesienia przez niego wszelkich konsekwencji wynikających z niekorzystnego wyroku. Przy czym ani rozpoczęcie, ani nawet pełna realizacja planowanej inwestycji nie stanowią skutków trudnych do odwrócenia, ponieważ istnieje prawna i fizyczna możliwość przywrócenia stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę wznoszonego obiektu. Po trzecie, również toczący się równolegle proces cywilny należy zakwalifikować do elementów składowych wspomnianego wyżej ryzyka inwestora. Potencjalna zmiana stosunków własnościowych w wyniku orzeczenia sądu powszechnego nie nadaje działaniom inwestora cechy nieodwracalności w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa. Ryzyko utraty prawa do gruntu lub konieczności usunięcia naniesień w przypadku przegranej w procesie cywilnym obciąża wyłącznie inwestora, nie stanowiąc tym samym samodzielnej przesłanki do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, oddalił wniesione zażalenie.