II OZ 556/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 czerwca 2024 r., znak: WPZ.5290.32.2024.3 w przedmiocie nałożenia obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 czerwca 2024 r., znak: WPZ.5290.32.2024.3 w przedmiocie nałożenia obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśniono, że zaskarżoną decyzją skarżąca została zobowiązana do wykonania udokumentowanego przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych hydrantów zewnętrznych przeciwpożarowych zlokalizowanych na sieci wodociągowej na terenie wskazanym w ww. decyzji. W ocenie skarżącej tak określony przedmiot nałożonego obowiązku odnosi się również do hydrantów położonych poza terenem sieci zarządzanym przez spółkę. Tymczasem skarżąca nie ma prawa do ingerencji w urządzenia instalacji wodociągowej, w tym do przeprowadzania badań i napraw, w takim zakresie w jakim zarząd siecią wykracza poza umowę dzierżawy. W celu realizacji tak nałożonych obowiązków spółka musiałaby uzyskać stosowne uprawnienia, co wiąże się z koniecznością ponoszenia wysokich nakładów finansowych i organizacyjnych. Ponadto w przypadku wykonania obowiązków nakazanych w decyzji skutki tych działań będą nieodwracalne. Ponadto poniesienie kosztu ewentualnych napraw zachwieje stabilnością finansową skarżącej i doprowadzi do jej upadłości. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Spółka nie przedstawiła bowiem łącznego kosztu nakazanych prac i nie odniosła go do aktualnej sytuacji skarżącej. Ponadto środki na prace z zakresu ochrony przeciwpożarowej winny być uwzględnione w bieżącej działalności, tak by ewentualne koszty nakazanych prac nie spowodowały istotnego zakłócenia w finansach spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że Sąd pierwszej instancji pominął informacje zawarte w aktach sprawy poprzestając jedynie na treści wniosku. Nie dokonano również oceny trudnych do odwrócenia skutków, tj. braku możliwości cofnięcia przeprowadzonego przeglądu. Sąd nie odniósł się także do kwestii zrealizowania obowiązku przez niewłaściwy podmiot gdyż, co do zasady, to właściciel obiektu odpowiada za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W dniu 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, którym oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Rzeczą Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślenia wymaga, że Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności i treści uzasadnienia skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej niebezpieczeństwa wyrządzenia zaskarżoną decyzją znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, stwierdzić należy, że skarżąca nie sprecyzowała rozmiaru tej szkody. Twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte stosownymi dokumentami, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej skarżącej. Dopiero takie informacje umożliwiają Sądowi, ocenę, czy istotnie wykonanie zaskarżonego aktu będzie wiązało się z wyrządzeniem szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej wnioskującej o wstrzymanie wykonania aktu. Brak zobrazowania tej sytuacji powoduje, że niemożliwe jest dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Twierdzenia strony, niepoparte stosownymi dokumentami, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności odnoszące się do tej sytuacji nie zostały we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ani w zażaleniu skonkretyzowane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, spółka nie wykazała zatem, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Oczywistym jest, że wykonanie decyzji będzie rodziło określone koszty związane z dokonaniem nakazanych w niej czynności, to jest zwykły skutek tej decyzji. Aby wstrzymać wykonanie decyzji należy wykazać, że wykonanie jej spowoduje nie tyle uszczerbek w majątku zobowiązanego ale znacząco wpłynie na jego sytuację majątkową. Tego jednakże strona skarżąca nie uczyniła. Nie przedstawiła orientacyjnego kosztorysu koniecznych do wykonania prac, ani także żadnych dowodów obrazujących swoją kondycję finansową. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej strony i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącej, że w jej przypadku spełniły się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonania aktu. Jako bezzasadny należało ocenić zarzut pominięcia przez Sąd pierwszej instancji pełnej analizy informacji zawartych w aktach sprawy i oparcie się jedynie na treści wniosku. Skarżąca nie wskazała bowiem jakie konkretnie informacje zostały pominięte i jakie dowody znajdujące się w aktach sprawy przeoczył Sąd pierwszej instancji. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł powyższej nieprawidłowości w działaniach Sądu pierwszej instancji. W odniesieniu do powyższego podkreślenia wymaga, że Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania dodatkowych dowodów czy też przeprowadzania szczegółowych analiz sytuacji majątkowej skarżącego dla oceny zasadności wniosku. Jednocześnie Sąd wskazuje, że kwestia zobowiązania skarżącej – jako podmiotu niewłaściwego – do realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, dotyczy strony merytorycznej decyzji i nie może być przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu incydentalnym jakim jest rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu bowiem doszłoby wówczas do niedozwolonego przedsądu czyli dokonania oceny legalności decyzji przed formalnym rozpatrzeniem skargi przez sąd. Biorąc natomiast pod uwagę, że postępowanie zmierzające do udzielenia ochrony tymczasowej jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu wydanego przez organ, należy podkreślić, iż zarzuty związane z wadliwością zaskarżonego aktu nie są badane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na tym etapie bada się więc wyłącznie to, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody albo wystąpienia trudnych od odwrócenia skutków. W konsekwencji, Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu spornej decyzji z naruszeniem przepisów prawa (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I OZ 894/16). W rezultacie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.