II OZ 554/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X S.A. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 965/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi X S.A. w [...] na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 965/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku X S.A. w [...], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 22 maja 2023 r. X S.A. w [...] złożyła skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie nałożonej na nią opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000 zł tytułem samowolnie zamontowanej stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku podała, że wobec zarzutów skargi wykonalność zaskarżonego postanowienia należy wstrzymać. Odniosła się także do rozumienia pojęć wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyła, że wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby wywołać negatywne skutki dla funkcjonowania sieci telefonii komórkowej. Wobec powszechności korzystania z usług strony skarżącej i to zarówno przez odbiorców indywidualnych, jak i różne instytucje, np. służby publiczne, utrata lub ograniczenie zasięgu sieci może wiązać się z brakiem możliwości zgłoszenia wypadku komunikacyjnego, pożaru czy wezwania pomocy. Uzasadniając odmowę uwzględnienia przedmiotowego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pierwszej kolejności podniósł, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Ponadto wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku przedsiębiorców wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) może nastąpić, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników. Faktem powszechnie znanym jest to, że strona skarżąca stanowi jedną z większych firm sieci telefonii komórkowej, która w uzasadnieniu wniosku wskazała na możliwość utraty łączności w razie wykonania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu jednak, okoliczność taka nie uprawdopodabnia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że opłata legalizacyjna nie ma cech przymusowości, a stanowi alternatywę dla obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej. Stąd też nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że w kontekście nałożonej opłaty, dla pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony postępowania, która prowadzi działalność gospodarczą, niezbędna jest analiza całości przepływów finansowych związanych z prowadzeniem tej działalności. Z tych względów Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażaleniem X S.A. w [...] zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i uznanie, że skoro wykonanie zaskarżonego postanowienia nie spowoduje ustania bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienia zatrudnionych pracowników, a także skarżąca będąc jedną z największych firm sieci telefonii komórkowej, która w uzasadnieniu wniosku nie wskazała na możliwość utraty łączności, to skutkiem wykonania zaskarżonego postanowienia nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku istotne znaczenie ma fakt, że Spółka świadczy usługi telekomunikacyjne za pośrednictwem własnej sieci telefonii komórkowej na rzecz abonentów. Wobec powszechności korzystania z usług skarżącego i to zarówno przez odbiorców indywidualnych, jak i różne instytucje, utrata lub ograniczenie zasięgu sieci może wiązać się z brakiem możliwości zgłoszenia wypadku komunikacyjnego, pożaru lub wezwania pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie jest postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r., nr [...], utrzymującej w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie z 14 grudnia 2022 r. nr [...] ustalającej wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000 zł tytułem samowolnie zamontowanej stacji bazowej telefonii komórkowej w budynku usługowo-handlowym położonym w [...] przy ul. [...] na działce nr [...] obręb [...]. Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania oraz uzasadnienie wniosku i zażalenia stwierdzić należało, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca Spółka powoływała się na utratę lub ograniczenie zasięgu sieci, co w konsekwencji może wiązać się z brakiem możliwości zgłoszenia wypadku komunikacyjnego, pożaru lub wezwania pomocy. Tożsame argumenty zawarto w motywach rozpatrywanego obecnie zażalenia. Z argumentacji skarżącej wynika zatem, że wystąpienie negatywnych i nieodwracalnych skutków skarżąca Spółka wiąże raczej z nakazem rozbiórki przedmiotowej, w ocenie organów samowolnie zamontowanej stacji bazowej telefonii komórkowej a nie z samym uiszczeniem przedmiotowej opłaty. Negatywny, trudny do usunięcia skutek w postaci ewentualnego nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu, którego upatruje skarżąca powołując się na utratę lub ograniczenie zasięgu sieci, nie jest natomiast związany z wykonaniem zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie samo w sobie nie doprowadzi do utraty lub ograniczenia zasięgu sieci telefonii komórkowej za pośrednictwem której skarżąca Spółka świadczy usługi telekomunikacyjne. Z uwagi na powyższe nie można uznać, że skarżąca wykazała wystąpienie w rozpoznawanej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.