II OZ 541/14

Dnia 5 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 marca 2014 r., VII SA/Wa 1521/13 przywracające J. C. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 marca 2014 r., VII SA/Wa 1521/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił J. C. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odmowy uchylenia decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odmowy uchylenia decyzji wyrokiem z 11 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Pismem z 3 lutego 2014 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 lutego 2014 r.) pełnomocnik skarżącej r. pr. M. C. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 grudnia 2013 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniósł opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy z powodu choroby w okresie od 2 grudnia 2013 r. do 30 stycznia 2014 r. U pełnomocnika skarżącej zdiagnozowano chorobę, której objawami są zawroty głowy z zaburzeniami równowagi, a także zalecono odpoczynek, unikanie sytuacji powodujących stres oraz powstrzymanie się od wykonywania jakichkolwiek czynności zawodowych. Do wniosku załączono kopie zaświadczeń lekarskich stwierdzających niezdolność od pracy w okresie od 2 grudnia 2013 r. do 30 stycznia 2014 r. Stan zdrowia pełnomocnika, spowodowany chorobą, uniemożliwił mu osobiste stawiennictwo na rozprawie oraz podejmowanie czynności w sprawie, w tym również zlecenie wykonania tych czynności innemu pełnomocnikowi. Niezwłocznie po uzyskaniu poprawy zdrowia pełnomocnik sporządził wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 grudnia 2013 r., który złożył wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu oraz zaświadczenia lekarskie przedstawione przez pełnomocnika skarżącej uprawdopodobniają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem tegoż Sądu z dokumentów tych wynika, że z uwagi na stan zdrowia pełnomocnik skarżącej, przy zachowaniu należytej staranności, uwzględniając także podwyższone wymagania stawiane profesjonalnym pełnomocnikom, nie mógł dokonać tej czynności w przewidzianym terminie. Zażalenie wniósł uczestnik postępowania Ł. D., który zaskarżył to postanowienie w całości i zarzucił skarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej J. C. nie dokonał czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku zapadłego w dniu 11 grudnia 2013 r. bez swojej winy, podczas gdy z zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez r. pr. M. C. wynika, iż jego choroba trwająca w okresie od 2 grudnia 2013 r. do 30 stycznia 2013 r. objawiała się zawrotami głowy z zaburzeniami równowagi, co oznacza, że nie umożliwiała zlecenia napisania jednozdaniowego pisma procesowego substytutowi lub chociażby pracownikowi kancelarii, tym bardziej, że choroba ta nie była nagła, a termin rozprawy wyznaczony był z dużym wyprzedzeniem. Mając na uwadze powołany wyżej zarzut uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawie nie budzi wątpliwości, że stosowny wniosek został zgłoszony po upływie tego terminu w dniu 4 lutego 2014 r., podczas gdy wyrok ogłoszono w dniu 11 grudnia 2013 r. Jednocześnie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, motywując to chorobą pełnomocnika . Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Wskazać w tym miejscu należy, że strona może się domagać przywrócenia terminu jedynie wtedy, gdy jest w stanie uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności nastąpiło bez jej winy, ze względu na okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienia NSA z 25 maja 2004 r., FZ 63/04 oraz z 15 grudnia 2004r., OZ 809/2004). Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, że pełnomocnik skarżącej wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podniesioną przez pełnomocnika skarżącej okoliczność jego choroby w okresie od 2 grudnia 2013 r. do 30 stycznia 2014 r. uprawdopodabniają załączone zaświadczenia lekarskie, z których wynika niezdolność w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast okoliczności powołane w zażaleniu dotyczące zlecenia napisania ww. pisma procesowego substytutowi lub chociażby pracownikowi kancelarii, nie stanowią okoliczności podważającej zasadność rozstrzygnięcia, bowiem, co wskazano w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pełnomocnik skarżącej nie prowadzi kancelarii prawnej i ustanowiony został pełnomocnikiem w niniejszej sprawie jako zstępny skarżącej. Zlecenie wykonania tej czynności osobie trzeciej wymagałoby poszukiwania gotowego do zastępstwa radcy prawnego, adwokata lub aplikanta, udzielenia odpowiedniego pełnomocnictwa oraz wskazówek, czego pełnomocnik nie był w stanie zrobić w terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oraz do 30 stycznia 2014 r. z powodu złego stanu zdrowia w tym okresie. W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 marca 2014 r. uznać należało za zasadne. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.