II OZ 536/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 297/21 o odrzuceniu skargi I. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 297/21, odrzucił skargę I. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Jednocześnie zwrócił skarżącej uiszczony w kwocie 100 złotych wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 17 maja 2021 r. wezwano stronę skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 1900 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 27 maja 2021 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 4 czerwca 2021 r. (piątek – dzień roboczy), strona skarżąca nie uiściła wymaganej opłaty sądowej. W konsekwencji, Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. D., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. nr 221, poz. 2193, zwane dalej: "rozporządzeniem"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie wpis od skargi ma charakter wpisu stosunkowego i zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, wobec czego wynosi 2000 zł; 2) art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące pominięciem przez Sąd okoliczności, że w sprawach dotyczących skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym, zabezpieczającym wpis ma charakter wpisu stałego i wynosi 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zarządzeniem z dnia 17 maja 2021 r. została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 1900 złotych. Odpis przedmiotowego zarządzenia został skutecznie doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 27 maja 2021 r. Skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia ww. zarządzenia i stało się ono prawomocne. Bezsporne jest także, czego nie podważa nawet sama skarżąca, że w wyznaczonym terminie nie uiszczono żądanej zarządzeniem kwoty w wysokości 1900 złotych, tytułem uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Nie ulega zatem wątpliwości, że brak fiskalny skargi nie został usunięty. W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Jako nieskuteczne należy w tej sytuacji ocenić zarzuty zażalenia. Skarżąca kwestionuje przede wszystkim prawidłowość ustalenia wysokości wpisu sądowego – jako wpisu stosunkowego – na łączną kwotę 2000 złotych (§ 1 pkt 4 rozporządzenia), gdy tymczasem, zdaniem strony, należny w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi winien być wpisem stałym w wysokości 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Na tym etapie postępowania tego rodzaju argumentacja nie może jednak odnieść zamierzonego skutku. W postanowieniu o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd nie jest bowiem uprawiony do określania innej podstawy prawnej i wysokości wpisu sądowego niż ta, jaka wynika z prawomocnego zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia (uzupełnienia) wpisu. Przypomnieć warto, że zarządzenie wydane na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. o wezwaniu do uiszczenia bądź uzupełnienia wpisu sądowego niewątpliwie jest zarządzeniem przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych, na które przysługuje zażalenie w oparciu o art. 227 § 1 tej ustawy. Ponieważ jednak skarżąca była i jest zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, to – w myśl art. 163 § 2 w zw. z art. 167 p.p.s.a. – przy doręczeniu odpisu ww. wezwania nie zamieszczono stosownego pouczenia o prawie i trybie jego zaskarżenia. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 maja 2021 r., wobec jego niezaskarżenia w trybie określonym w art. 227 § 1 p.p.s.a., jest prawomocne i wiąże na obecnym etapie postępowania – także co do wysokości należnego wpisu (zob. postanowienie NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt I GSK 1511/14). Nadto, zarządzenie to zawierało jasne pouczenie o terminie uiszczenia i skutkach nieuiszczenia wymienionej kwoty 1900 zł. Reasumując, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.