II OZ 494/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 255/23 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 października 2022 r. nr 824/2022, znak WOB.7721.455.2021.DFOR/JNOW w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 255/23, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi K.C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 października 2022 r., nr 824/2022, znak WOB.7721.455.2021.DFOR/JNOW w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził niedopuszczalność odwołania M.C. od decyzji, którą nakazano K.C. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego – stodoły przebudowanej na wiatę gospodarczą. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu K.C. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że opóźnienie wynikło z jego stanu zdrowia, bowiem poruszał się o kulach z uwagi na niesprawność drugiego biodra, którego operację przeszedł w październiku 2022 r. Po operacji przeszedł rehabilitację w Z., następnie przeszedł infekcję i musiał leżeć w łóżku. Na potwierdzenie tych twierdzeń skarżący do wniosku dołączył: – wyciąg z dokumentacji medycznej potwierdzający wizyty lekarskie w dniach 29 grudnia 2022 r. i 17 stycznia 2023 r. – podczas pierwszej wizyty stwierdzono "nieokreślone ostre zakażenie dolnych dróg oddechowych", podczas drugiej wizyty stwierdzono kaszel, – kartę informacyjną z W. Szpitala [...] w Z. potwierdzającą pobyt w tym szpitalu od 17 listopada do 21 grudnia 2022 r., – kartę informacyjną potwierdzającą pobyt na oddziale urazowo-ortopedycznym w szpitalu w S. w dniach od 9 do 18 października 2022 r. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu 2 listopada 2022 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął dla niego 2 grudnia 2022 r. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została wniesiona 17 stycznia 2023 r., a więc półtora miesiąca po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż powołane okoliczności nie stanowią uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Operacja i związany z nią pobyt w szpitalu od 9 do 18 października 2022 r., miał miejsce jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, które odebrał syn skarżącego jako jego dorosły domownik w dniu 2 listopada 2022 r. Sąd podniósł, że upływ terminu do wniesienia skargi nastąpił podczas pobytu skarżącego w szpitalu [...] w Z., niemniej zdaniem Sądu nie można tego faktu uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu, z następujących względów: po pierwsze, tego rodzaju pobyt z pewnością zaplanowano z wyprzedzeniem, a zatem pomiędzy 2 a 17 listopada 2022 r. skarżący mógł przygotować skargę bądź też udzielić stosownego pełnomocnictwa do jej wniesienia. Po drugie, z karty informacyjnej dotyczącej pobytu w szpitalu [...] wynika, że pacjenta przyjęto do szpitala celem poprawy ogólnej sprawności, wydolności, szybkości i stabilności chodu, do zmniejszenia dolegliwości bólowych stawów. Potwierdzono w niej również dobry stan psychiczny skarżącego. Sam skarżący twierdzi, że po operacji poruszał się o kulach, a zatem nie był on całkowicie unieruchomiony. Nie było przeszkód by przygotować i przesłać skargę w terminie. Dodatkowo Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, zatem nie był w stanie zbadać terminowości złożenia wniosku. Oprócz pobytu w szpitalu na operacji oraz na rehabilitacji wskazał bowiem również na "infekcję i leżenie w łóżku", jednak trzeba pamiętać, że pomiędzy powrotem ze szpitala [...] (21 grudnia 2022 r.) a wizytą lekarską z powodu infekcji (29 grudnia 2022 r.) minęło 8 dni, podczas których skarżący mógł złożyć skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, skarżący mógł wnieść skargę przed wyjazdem do szpitala [...] albo w trakcie pobytu w tym szpitalu, mógł też posłużyć się innymi osobami (korzystał a pomocy syna, który odebrał zaskarżone postanowienie), wreszcie mógł złożyć skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni po opuszczeniu szpitala w Z. K.C. złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie wystarczająco uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu. Zły stan zdrowia, hospitalizacja i dalsza rehabilitacja uniemożliwiły skarżącemu prawidłowe zarządzanie swoimi sprawami w dostatecznym stopniu i gdyby nie wyjątkowe okoliczności nie doszło by do zaniedbania. Nadto skarżący podkreślił, że nie jestem prawnikiem i musiał skorzystać z usług osób trzecich w celu prawidłowego złożenia skargi oraz wniosku. Podniósł też, że rzekoma możliwość posłużenia się synem nie znajduje żadnego poparcia zarówno prawnego jak i w stanie faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wskazał na brak wykazania daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Stąd też nie był w stanie zbadać terminowości złożenia wniosku, chociaż – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – z treści zażalenia mógł wywieść, że skarżący upatruje ustania przyczyny uchybienia terminu z dniem 11 stycznia 2023 r., kiedy to, jak wynika z zaświadczenia o poradzie lekarskiej, zakończyło się leczenie infekcji układu oddechowego. Trzeba jednak zaznaczyć, że istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o to, czy trafnie Sąd I instancji ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w zakresie terminowości dokonania czynności procesowej, jaką jest wniesienie skargi. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Z przedstawionych we wniosku oraz zażaleniu okoliczności nie wynika by skarżący skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. Wprawdzie skarżący przebywał w szpitalu kiedy upłynął termin do wniesienia skargi, jednakże nie był to pobyt spowodowany przyczyną nagłą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę (wyrok NSA z 23.04.2020 r., II OSK 761/19, LEX nr 3030621; tak też m.in. w wyrokach NSA z 31.01.2012 r., II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 oraz z 4.10.2022 r., II OSK 1607/21, LEX nr 3439963). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zgodzić się z Sądem I instancji, że po przeprowadzonej operacji leczenie rehabilitacyjne zostało wcześniej zaplanowane, tym samym skarżący miał świadomość, iż został skierowany na leczenie i pobyt w szpitalu w określonym terminie. Mając powyższą wiedzę skarżący nie wskazał na okoliczności świadczące o podjęciu, czy niemożliwości podjęcia działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, co wymagałoby wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg, czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia, uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok NSA z 30.06.2020 r., I GSK 471/20, LEX nr 3064839.). Abstrahując nawet od czasu pobytu w szpitalu skarżącego, nie sposób uznać aby okres po wyjściu ze szpitala, w tym okres leczenia infekcji układu oddechowego, można określić jako przeszkodę nie do przezwyciężenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.