II OZ 493/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 379/13 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 379/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu J.D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. oddalono skargę J.D. na opisaną wyżej decyzję Wojewody Pomorskiego. Zaś pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując, że w okresie od 15 do 22 stycznia 2014 r. przebywała w Chinach i nie wiedziała, że na pierwszej rozprawie został wydany wyrok, biorąc pod uwagę obszerność akt i stopień skomplikowania sprawy. W ocenie Sądu wniosek taki nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentując Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego został prawidłowo zawiadomiony w dniu 27 grudnia 2013 r. o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 15 stycznia 2014 r. W zawiadomieniu tym zawarto także pouczenie, iż w sprawach w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a wniosek złożony po terminie jest czynnością bezskuteczną oraz że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu przekonanie skarżącej, że na pierwszej rozprawie nie zapadnie rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie nie zwalniało jej od dochowania należytej staranności w uzyskaniu wiedzy o wyniku posiedzenia. Dalej Sąd wskazał, że z treści wniosku nie wynikało, iż podróż pełnomocnika skarżącego miała charakter nagły i uniemożliwiała uzyskanie informacji o wyniku posiedzenia drogą telefoniczną czy elektroniczną. Możliwe jest również nadanie przesyłki w polskim urzędzie konsularnym, co jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu. Zaś sama podróż zagraniczna, także do krajów odległych, nie jest niczym nadzwyczajnym, a każda przezorna i dbająca o swoje czy też swojego mocodawcy interesy osoba okoliczność tę winna uwzględnić przy planowaniu swoich działań. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że pobyt pełnomocnika za granicami kraju stanowił przeszkodę w złożeniu wniosku. Nadto Sąd wskazał, że rzeczą skarżącego i jego pełnomocnika jest ustanowienie takich zasad współdziałania w ramach łączącego ich stosunku pełnomocnictwa, aby istotne czynności procesowe dokonywać w sposób prawidłowy. Podniósł także, że we wniosku nie wskazano żadnych przeszkód, które uniemożliwiały podjęcie przez pełnomocnika skarżącego stosownych czynności w celu zachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący zarzucają mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 379/13 i doręczenia na wyżej wskazany adres pełnomocnika odpisu sentencji tego wyroku wraz z uzasadnieniem, 2/ art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania, 3/ art. 163 § 2 w zw. z art. 86 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie skarżącego, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, przedmiotowy wniosek zasługiwał na uwzględnienie, albowiem uchybienie terminu do jego złożenia nastąpiło bez winy skarżącego. Dalej skarżący wskazał, że nie wiedział o terminie rozprawy, bowiem zawiadomienie o nim zostało doręczone na adres pełnomocnika skarżącego, zaś córka w tym czasie przebywała w Chinach. Powtórzył także argumentację wniosku, że pełnomocnik nie jest prawnikiem, zatem nie wiedziała i nie przewidziała, że już na pierwszej rozprawie zostanie wydany wyrok. Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do argumentacji wniosku, lecz sformułował ogólnikową ocenę. Wskazano także, że Sąd nieprawidłowo sporządził uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Wbrew ocenie Sądu wniosek skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i 87 P.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) oraz dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Przy czym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu winny być uprawdopodobnione w złożonym piśmie. Zaś ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na składającym wniosek o przywrócenie terminu. Natomiast w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (porównaj: wyrok NSA z dn. 12.04.2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, opubl. POP 2002, nr 12, poz. 148; H. Knysiak-Molczyk [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, str. 487) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie podważyło prawidłowości stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji. Rację ma bowiem ten Sąd, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało pełnomocnikowi skarżącego doręczone prawidłowo. Zawierało ono również pouczenie, iż niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy oraz w jakiej sytuacji i w jakim terminie należy złożyć ewentualny wniosek o uzasadnienie zapadłego w sprawie wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie można przyjąć, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do złożenia wniosku nie ze swojej winy. Obiektywnie nieuzasadnione przypuszczenia pełnomocnika co do terminu wydania rozstrzygnięcia (nie na pierwszej rozprawie) nie uzasadniają przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W realiach niniejszej sprawy okoliczności takiej nie stanowi także wyjazd pełnomocnika poza granicę kraju w okresie wyznaczonej rozprawy, bo – jak trafnie podniósł to Sąd pierwszej instancji – z wniosku nie wynika, by był to wyjazd nagły. Zatem pełnomocnik mógł tak zorganizować swoje działania (w tym także posłużyć się samym mocodawcą) by uzyskać informację, choćby telefonicznie, co do tego, czy na terminie rozprawy zapadło rozstrzygnięcie i ewentualnie złożyć stosowny wniosek. Zaś zaniedbania pełnomocnika obciążają samą stronę. W tej sytuacji kwestia nieprzekazania skarżącemu informacji o terminie rozprawy przez pełnomocnika nie ma znaczenia. Powiedzieć jednakże trzeba, że - jak wynika z akt sprawy - adres skarżącego i adres pełnomocnika do doręczeń jest tym samym adresem. W tej sytuacji skarżący miał ułatwioną sposobność dowiedzenia się od swojego pełnomocnika o toku postępowania, czy terminie wyznaczonej rozprawy, a pełnomocnik o przekazaniu informacji co do toku postępowania skarżącemu. W tej sytuacji zarzuty zażalenie nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.