II OZ 490/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R. K., Stowarzyszenia A, Stowarzyszenia B w likwidacji, Stowarzyszenia C na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 377/15 o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skarg U. S., J. S., S. K., A. J., A. K., K. G., J. L. – w imieniu którego działa następca prawny Miasto [...], K. K., P. K., W. K., M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odrzucić zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 377/15, po rozpatrzeniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2017 r., umorzył postępowanie z wniosku Stowarzyszenia B w likwidacji o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się wyłącznie osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Stwierdził, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania, tj. nie jest skarżącym, nie został także dopuszczony do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Oznacza to, że rozpoznanie wniosku stało się zbędne, a postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 249a w zw. z art. 243 w zw. art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a). Pismem z dnia 16 marca 2018 r. (k. 3567-3568) zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. K. Zarządzeniem z dnia 23 marca 2018 r. (k. 3570) uznano ww. pismo jako zażalenia R. K., Stowarzyszenia A, Stowarzyszenia B w likwidacji i Stowarzyszenia C na postanowienia Sądu z dnia 20, 21, 23 i 26 lutego 2018 r., w tym na postanowienie z karty 3470 akt sprawy, tj. z dnia 23 lutego 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu B w likwidacji. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. (k. 3614) Sąd przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta m.in. wraz z opisanym wyżej zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przypadku postępowania wpadkowego o przyznanie prawa pomocy uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia jest tylko ten podmiot, który ma w tym bezpośredni interes prawny. W niniejszej sprawie należało uznać, że tylko jeden z podmiotów wnoszących zażalenie na postanowienie z dnia 23 lutego 2018 r. byłby do tego legitymowany, tj. podmiot bezpośrednio zainteresowany skarżonym – Stowarzyszenie B w likwidacji. Odnośnie zaś do pozostałych podmiotów przyjąć należało, że wprawdzie w niniejszej sprawie R. K. wnosił o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania powiązanych z nim organizacji społecznych, to nie budzi wątpliwości, że nie działał w imieniu własnym, ale jako osoba reprezentująca ww. organizacje społeczne – w tym wnioskodawcę (mimo że nie przedłożono odpowiednich dokumentów, z których wynikałoby, że R. K. jest upoważniony do reprezentowania tej organizacji przed sądami administracyjnymi). Mimo podpisu R. K. pod przedmiotowym pismem nie miał on interesu prawnego w skarżeniu tego postanowienia w imieniu własnym i nie jest on stroną niniejszego postępowania. Podobnie ocenić należy legitymację procesową Stowarzyszenia C. Organizacja ta po pierwsze nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu i nie może skutecznie skarżyć wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć, a po drugie nie ma ona interesu prawnego w postępowaniu wpadkowym o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszeniu B w likwidacji. Z tych przyczyn zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2018 r. wniesione przez R. K., Stowarzyszenie A i Stowarzyszenie C podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W odniesieniu zaś do Stowarzyszenia B w likwidacji (którego notabene nie wymieniono w nagłówku pisma) Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomo jest z urzędu (vide: postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 103/16; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że organizacja ta jako stowarzyszenie zwykłe została rozwiązana postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Apelacja od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołany z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności, to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny. Oznacza to, że środki procesowe (w tym zaskarżenia) takiej organizacji są nieskuteczne. Zażalenie wniesione przez Stowarzyszenie B w likwidacji jest zażaleniem z innych przyczyn niedopuszczalnym i jako takie podlega odrzuceniu na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 194 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.