II OZ 49/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 105/24 o odrzuceniu sprzeciwu D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 105/24 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 105/24 o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r. nr 1948/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. sprostować z urzędu sentencję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 105/24 w ten sposób, że w miejsce: "odrzucić zażalenie" wpisać: "odrzucić sprzeciw"; 2. oddalić zażalenie D. K.; 3. odrzucić zażalenie K. P.

Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., VII SPP/Wa 105/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił "zażalenie" D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 sierpnia 2024 r., VII SPP/Wa 105/24, którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 czerwca 2024 r., VII SPP/Wa 105/24, o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jako niedopuszczalne. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że sprzeciw jest dopuszczalny jedynie w tych przypadkach, kiedy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość jego wniesienia. Jeżeli ustawa przewiduje wydanie postanowienia czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że na takie postanowienie czy zarządzenie przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, to wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne. W związku z tym złożony przez skarżącą sprzeciw należało odrzucić jako niedopuszczalny na podstawie art. 259 § 2 w zw. art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły D. K. i K. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, że wniesione przez D. K. pismo z 24 września 2024 r. zatytułowane zostało "sprzeciw na postanowienie z dn. 22.08.2024". W komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2024 r., VII SPP/Wa 105/24, wskazano, że przedmiotem rozpoznania jest sprzeciw, natomiast w rozstrzygnięciu Sąd I instancji postanowił o odrzuceniu zażalenia. Z treści uzasadnienia, jak i podstawy prawnej rozstrzygnięcia, postanowienia Sądu z 20 listopada 2024 r. nie wynika, aby Sąd zakwalifikował złożone przez skarżącą pismo jako zażalenie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za oczywistą omyłkę pisarską zawarte w sentencji sformułowanie "odrzucić zażalenie" i na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1. sentencji niniejszego postanowienia. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środków odwoławczych od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu I instancji należy uznać za odpowiadające prawu. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez K. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem K. P. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 46/24) nie była adresatką postanowienia z 22 sierpnia 2024 r., była nią wyłącznie D. K. Wskazane postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym wnioskiem D. K. o przyznanie jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2. postanowienia. W punkcie 3. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.